Onderdeel 31
Aayoerveda – deel 31 mei 2025
AAYOERVEDA, DE WETENSCHAP VAN HET LEVEN
Luc Bael
TANMAATRA CHIKITSAA
Met Tanmaatraa Chikitsaa worden de therapieën bedoeld die verband houden met de vijf tanmaatraas of subtiele elementen :
Shabda: klank
Rasa: smaak
Gandha: geur
Sparsha: aanraking
Rōēpa: vorm
Shabda (klank)
Aayoerveda kent een aantal therapieën die gebaseerd zijn op klank.
Chakra’s
Met elke chakra is een bhieja mantra geassocieerd. Met deze “zaadmantra’s” kan het evenwicht in elke chakra worden hersteld.
Zing de bijhorende mantra’s vier keer, met een korte vibratie van de finale Ñ
(ng uitgesproken).
Mōēlaadhaara chakra: LAÑ
Svaadishthaana chakra: VAÑ
Manipōēra chakra: RAÑ
Anaahata chakra: YAÑ
Vishoeddha chakra: HAÑ
Aagnya chakra: OM
Sahasraara is voorbij klank en heeft geen bhieja mantra.
Japa
Je kan een mantra vragen aan een goeroe of een universele mantra gebruiken. In Focus op Yoga staan er een aantal vermeld onder het hoofdstuk “Meditatie”.
Rasa (smaak)
Het aspect smaak is uitgebreid aan bod gekomen in vorige artikels over voeding.
Gandha (geur)
Geuren hebben een diepe connectie met de hersenen en het bewustzijn. Zij kunnen ook chakra’s, doshas en organen beïnvloeden.
Aromatherapie werkt in op de frontale kwabben van de hersenen waar zich de zetel van de emoties bevindt. Hierdoor worden oude herinneringen en onverwerkte emoties uit het limbisch gebied naar de oppervlakte gebracht. Tijdens de uitademing worden deze emoties uit het organisme verwijderd.
De zes smaken zijn ook van toepassing op de aroma’s en hebben hetzelfde effect op de doshas.
Geur | Vaata | Pitta | Kapha |
Zoet | - | - | + |
Zuur | - | + | + |
Zout | - | + | + |
Scherp | + | + | - |
Bitter | + | - | - |
Wrang | + | - | - |
Essentiële oliën kunnen onmiddellijk op de huid worden aangebracht. Ze kunnen zeer effectief zijn als ze worden ingewreven op de marmapunten (komen later aan bod).
De tabel hierna geeft aan welke aroma’s geschikt zijn voor elk van de doshas.
Vaata | Pitta | Kapha |
Amber | Venkel | Calamus |
Wierook | Jasmijn | Kamfer |
Henna | Kevada | Eucalyptus |
Jasmijn | Khus | Wierook |
Jatamaamsi | Lavendel | Henna |
Lavendel | Citroengras | Citroen |
Nootmuskaat | Limoen | Mirre |
Sinaasappel | Mitti | Neem |
Rode rozen | Rozen | Rozemarijn |
Saffraan | Sandelhout | Toelsi |
Sparsha (aanraking)
Aayoerveda maakt veel gebruik van massage. Deze bestaat enerzijds uit abhyanga (inwrijven met olie) en anderzijds uit marmatherapie (specifiek behandelen van marmapunten in het lichaam).
Abhyanga
De stijl van massage moet aangepast zijn aan de constitutie.
Kapha: een diepe en actieve massage;
Pitta: massage van gemiddelde diepte;
Vaata: een warme en zachte aanraking.
De gemasseerde persoon dient ingewreven te worden met medicinale olie aangepast aan de overheersende doshas. Mahaanaaraayana kan gebruikt worden voor elk van de drie doshas.
Vaata | Pitta | Kapha |
Sesamolie, amandelolie, castorolie Mahaanaaraayana tailam Dashamōēla tailam Balaa, balagoeloechyadi, balaswaganda tailam Dhanvantarie tailam Kseerbala tailam | Zonnebloem- of kokosolie, amandelolie, olijfolie Neem tailam Bhringaraaja tailam Brahmi tailam Kseerbala tailam (Mahaa) Chandanadi tailam Mahaanaaraayana t. | Sesam-, maïs of mosterdolie, olijfolie Visha garba tailam Mahaanaaraayana tailam |
Ook de richting waarin men masseert is belangrijk.
Van de periferie naar het hart (in tegengestelde richting van de haargroei): stimuleert de bloed- en lymfecirculatie en de uitdrijving van toxines.
Van het hart naar de periferie (in de richting van de haargroei): kalmeert vyaana vaayoe (bloedsomloop), is minder indringend en het helend effect is minder.
Cirkelvormige bewegingen in wijzerzin: stimulerend.
Cirkelvormige bewegingen in tegenwijzerzin: kalmerend.
Marmatherapie
Hier wordt een afzonderlijk artikel aan gewijd.
