Online leesversie

Aayoerveda – de wetenschap van het leven

Luc Bael

Onderdeel 7 van 34 · 34 artikelen · 2022–2025

Inhoud — 34 onderdelen
  1. 1. Aayoerveda – deel 1 april 2022
  2. 2. Aayoerveda – deel 2 mei 2022
  3. 3. AAYOERVEDA – deel 3 juni 2022
  4. 4. Aayoerveda – deel 4 september 2022
  5. 5. Aayoerveda – deel 5 oktober 2022
  6. 6. Aayoerveda – deel 6 november 2022
  7. 7. Aayoerveda – deel 7 januari 2023
  8. 8. Aayoerveda – deel 8 februari 2023
  9. 9. Aayoerveda – deel 9 maart 2023
  10. 10. Aayoerveda – deel 10 april 2023
  11. 11. Aayoerveda – deel 11 mei 2023
  12. 12. Aayoerveda – deel 12 juni 2023
  13. 13. Aayoerveda – deel 13 september 2023
  14. 14. Aayoerveda – deel 14 oktober 2023
  15. 15. Aayoerveda – deel 15 november 2023
  16. 16. Aayoerveda – deel 16 december 2023
  17. 17. Aayoerveda – deel 17 januari 2024
  18. 18. Aayoerveda – deel 18 februari 2024
  19. 19. Aayoerveda – deel 19 maart 2024
  20. 20. Aayoerveda – deel 20 april 2024
  21. 21. Aayoerveda – deel 21 mei 2024
  22. 22. Aayoerveda – deel 22 juni 2024
  23. 23. Aayoerveda – deel 23 september 2024
  24. 24. Aayoerveda – deel 24 oktober 2024
  25. 25. Aayoerveda – deel 25 november 2024
  26. 26. Aayoerveda – deel 26 december 2024
  27. 27. Aayoerveda – deel 27 januari 2025
  28. 28. Aayoerveda – deel 28 februari 2025
  29. 29. Aayoerveda – deel 29 maart 2025
  30. 30. Aayoerveda – deel 30 april 2025
  31. 31. Aayoerveda – deel 31 mei 2025
  32. 32. Aayoerveda – deel 32 juni 2025
  33. 33. Aayoerveda – deel 33 juli 2025
  34. 34. Aayoerveda – deel 34 augustus 2025
Tekstgrootte
Bekijk in pdf · p. 48 ↗

Onderdeel 7

Aayoerveda – deel 7 januari 2023

AAYOERVEDA, DE WETENSCHAP VAN HET LEVEN

Luc Bael

DE SUBDOSHAS

Iedere dosha kunnen we verder onderverdelen in vijf subdoshas, die de functies van de doshas vervullen op verschillende locaties in het lichaam.

Hoewel elke dosha twee elementen bevat kunnen de functies van de subdoshas op specifieke locaties vereisen dat de subdosha ook van andere elementen gebruik maakt. De tabel hierna geeft de relatie weer tussen de subdoshas en de elementen.

ELEMENTEN

SUBDOSHAS VAATA

SUBDOSHAS PITTA

SUBDOSHAS KAPHA

Ether

Praana

Saadhaka

Tarpaka

Lucht

Oedaana

Aalochaka

Avalambaka

Vuur

Samaana

Paachaka

Kledaka

Water

Vyaana

Ranjaka

Bodhaka

Aarde

Apaana

Bhraajaka

Shlesaka

Vijf vormen van Vaata

Vaata zorgt voor alle vormen van beweging in het lichaam via zijn vijf subdoshas, die elk een bepaalde zetel en functie hebben. Aayoerveda noemt deze subdoshas ook de ‘winden’ (vaayoes) van het lichaam. Dit zijn de impulsen die zich bewegen via zenuwen, spieren, bloedvaten, darmen en overal waar beweging in het lichaam is.

Illustratie bij Aayoerveda 71 Praana vaayoe

Praana vaayoe moet worden gezien als een constante stroom van energie. Praana zorgt voor bloedcirculatie, de inademing en doet de geest en de zintuigen functioneren. Praana is de leider van de vier andere subdoshas.

Praana zorgt voor de beweging van gedachten, gevoelens emoties, gewaarwordingen en waarnemingen (zien, horen, voelen, ruiken en proeven).

Ze maakt levenslustig en alert.

Praana die niet beweegt is puur keuzeloos Gewaarzijn. Als praana beweegt in een zekere richting wordt het focus en waarneming

De belangrijkste locatie van praana is het hoofd; praana beweegt vanaf het hoofd neerwaarts naar het hart, de longen en het diafragma. Het element is ether. De richting is neerwaarts en naar binnen.

Illustratie bij Aayoerveda 72 Oedaana vaayoe

Oedaana vaayoe is een opwaartse kracht vanaf het diafragma via de longen en luchtpijp, de keel tot in de hersenen.

Oedaana controleert de spraak. Zij sterkt de geest, het intellect en het geheugen. Zij is verantwoordelijk voor de uitademing en de balans van zuurstof en CO2 in het bloed. Zij helpt tegen verwarring, gehechtheid en depressie en bevordert wilskracht en enthousiasme.

Belangrijkste locatie: diafragma, keel.

Element: lucht. Richting: opwaarts.

Illustratie bij Aayoerveda 73 Samaana vaayoe

Samaana is een lineaire inwendige stroom die praana en oedaana in evenwicht brengt. Zij zorgt voor de secretie van spijsverteringsenzymen, maagzuur en gal. Samaana zorgt voor de opname van de voedingssappen na vertering en voor de bewegingen van de darmen en de galblaas.

Samaana creëert het gevoel van honger.

Belangrijkste locatie: dunne darm, maag, lever, pancreas.

Element: vuur. Richting: lineair.

Illustratie bij Aayoerveda 74 Vyaana vaayoe

Vyaana is een verspreidende kracht verantwoordelijk voor de circulatie van bloed en lymfe. Vyaana regelt de bloedsomloop in zijn verschillende aspecten maar vooral het hartritme, de verwijding en samentrekking van de bloedvaten en de bloeddruk.

Vyaana regelt ook de motoriek in het lichaam en is verantwoordelijk voor de reflexen.

De locatie is het hart, maar vyaana is ook verspreid over het hele lichaam.

Element: water. Richting: circulair.

Illustratie bij Aayoerveda 7

5 Apaana vaayoe

Apaana is een neerwaartse kracht die zorgt voor de uitscheiding van urine en ontlasting, voor de menstruatie, voor de bevalling en voor de zaadlozing.

Belangrijkste locatie: bekkenholte (tussen navel en anus), dikke darm, urinewegen, genitaliën.

Element: aarde. Richting: neerwaarts en naar buiten.

Vijf vormen van Pitta

Pitta is verantwoordelijk voor de stofwisseling, de lichaamstemperatuur, het zicht, de uitstraling, intelligentie en de productie van bloed.

Illustratie bij Aayoerveda 71 Saadhaka pitta

Saadhaka is aanwezig in de grijze hersenstof en het hart.
Saadhaka geeft bezieling en liefde. Ze zorgt voor mentale functies als kennis, begrip, intelligentie en geheugen. Saadhaka pitta controleert de hartfunctie en de verwerking van gevoelens en emoties.

Saadhaka is verantwoordelijk voor het ego (ahamkaara), zelfvertrouwen en zelfrespect.

Belangrijkste locaties: hart, grijze hersencellen. De grijze hersenstof bestaat uit cellichamen van zenuwcellen.

Element: ether.

Illustratie bij Aayoerveda 7

2 Aalochaka pitta

Aalochaka is de pitta subdosha die het zicht reguleert. Ze staat in voor de werking van de ogen en de verdere verwerking van de visuele indrukken in de hersenen. Ze geeft een warme en heldere blik.

Aalochaka pitta verbindt ook de ogen met emoties.
Het onderdrukken van tranen en het niet willen zien van de werkelijkheid kunnen deze pitta uit evenwicht brengen.

Belangrijkste locatie: ogen. Element: lucht.

Illustratie bij Aayoerveda 73 Paachaka pitta

Paachaka pitta is terug te vinden in de spijsvertering: de secretie van enzymen, de vertering van zetmeel, glucose en fructose, de scheiding van voedingsstoffen en afvalproducten en het regelen van ‘het vuur van de spijsvertering’ (jaathara Agni).

Paachaka pitta staat ook in voor de absorptie van verteerd voedsel en de lichaamstemperatuur.

Paachaka is de moeder van de vier andere subdoshas van Pitta.

Belangrijkste locatie: maag, dunne darm. Element: vuur.

Illustratie bij Aayoerveda 74 Ranjaka pitta

Ranjaka pitta is rood van kleur en is onder andere verantwoordelijk voor de aanmaak van rode bloedcellen, de chemische balans in het bloed, de werking van de lever en de productie van galvloeistof.

Ranjaka geeft kleur aan het bloed, de huid, het haar en de ogen en in een bredere betekenis ook aan het leven.

Belangrijkste locatie: lever, milt, intrinsieke factor in de maag. Element: water.

Illustratie bij Aayoerveda 7

5 Bhraajaka pitta

Bhraajaka Pitta zorgt voor verwerking van zonlicht op de huid en bepaalt op deze wijze de kleur en glans van de huid.

De opname van uitwendige medicijnen zoals zalven, medicinale olie via de huid is het werk van bhraajaka pitta.

Ook de innerlijke warmte en uitstraling worden bepaald door bhraajaka.

Belangrijkste locatie: huid. Element: aarde.

Vijf vormen van Kapha

De subdoshas van Kapha zorgen voor structuur en bevochtiging, het bijeenhouden en gesmeerd houden van weefsels en gewrichten.

Illustratie bij Aayoerveda 71 Tarpaka kapha

Tarpaka kapha is aanwezig in de witte materie van de hersenen.
Ze bevochtigt en beschermt de hersenen en het zenuwstelsel. Ze houdt neus, mond en ogen vochtig. Ze reguleert de uitwisseling van vloeistof in de hersenen en het ruggenmerg.

Tarpaka ondersteunt het geheugen, zowel biologisch (DNA) als psychologisch (trauma’s, indrukken uit vorige levens).

De witte hersenstof bevat de lange uitlopers van de zenuwcellen die omwonden zijn door een witte isolerende substantie bestaande uit eiwitten en vetten.

Belangrijkste locatie: hoofd (hersenen, sinussen) en ruggengraat. Element: ether.

Illustratie bij Aayoerveda 7

2 Avalambaka kapha

Avalambaka kapha transporteert praana van de longen naar alle cellen in het lichaam.

Avalambaka geeft bescherming aan hart en longen en verwijdert overtollige CO2 uit de longen.

Ze is geassocieerd met liefde, mededogen en vertrouwen.

Belangrijkste locatie: longen, hart, wervelkolom. Element: lucht.

3 Kledaka kapha

Illustratie bij Aayoerveda 7Kledaka Kapha zorgt voor de vorming van het maagslijmvlies dat de maagwand beschermt tegen het maagzuur en scherpe substanties.

Kledaka kapha dringt via de maagwand door tot in het plasma en voedt de andere vier subdoshas van kapha.

Belangrijkste locatie: maag-darmstelsel. Element: vuur.

Illustratie bij Aayoerveda 74 Bodhaka kapha

Bodhaka kapha bevochtigt de mond en de keel door de secretie van de speekselklieren en doet smaken herkennen. Speeksel bevat enzymen die in samenwerking met kledaka kapha het voedsel helpen verteren.

Bodhaka bevochtigt ook de amandelen, keel en stembanden en ondersteunt de spraak.

Belangrijkste locatie: mond en keel. Element: water.

Illustratie bij Aayoerveda 7

5 Shleshaka kapha

Shleshaka zorgt voor de kleverige substantie tussen de gewrichten en is dan ook belangrijk voor een goed functioneren van de gewrichten.

Shleshaka ondersteunt het skelet en verstevigt de ligamenten.

Belangrijkste locatie: gewrichten. Element: aarde.