Onderdeel 11
Aayoerveda – deel 11 mei 2023
AAYOERVEDA, DE WETENSCHAP VAN HET LEVEN
Luc Bael
AAMA
1. Wat is aama?
Een verstoring van de doshas kan ertoe leiden dat agni te laag wordt. In dat geval wordt het voedsel niet meer volledig verteerd en geabsorbeerd en wordt een metabolisch afvalproduct gevormd dat aama genoemd wordt. In het Sanskriet betekent aama “rauw, ongekookt”. Deze kleverige en ongezonde substantie ondergaat allerlei chemische veranderingen (fermentatie, bederf, ...), wat tot de aanmaak van toxines leidt.
Aama en agni hebben tegenovergestelde eigenschappen. Agni is warm, licht, snel, droog en subtiel terwijl aama koud, zwaar, traag, vochtig en grof is. Kwaliteiten die tegengesteld zijn aan deze van agni verhinderen haar functie en creëren aama.
2. Locaties van aama
Aama kan voorkomen op alle plaatsen in het lichaam waar agni onvoldoende aanwezig is. Als Jaathara agni te laag is kan aama zich opstapelen in de maag. Als Paachaka agni te laag is kan aama worden gevormd in de dunne darm, als Dhaatoe agni te laag is kan aama in de weefsels optreden.
Aama kan ook in de geest optreden en wordt dan mentale aama genoemd.
3. Oorzaken van aama
Een dieet dat niet aangepast is aan de basisconstitutie of zwaar verteerbaar is, niet-compatibele voedingscombinaties (zie verderop in de cursus), het gebruik van alcohol of drugs en emotioneel eten.
Opgestapelde malas (stoelgang, urine, zweet), die niet voldoende afgevoerd worden.
Verhoogde doshas die de weefsels (dhaatoes) aantasten.
Virussen, bacteriën, wormen en parasieten. Aama is op haar beurt een medium waarin bacteriën en virussen goed gedijen.
Onverwerkte of onderdrukte emoties, mentale stress of vermoeidheid, negatief denken geven aanleiding tot “mentale aama”.
4. Gevolgen van aama
Aama verstopt de kanalen en hindert de normale opname van voedingsstoffen door de weefsels.
De toxines worden door het bloed opgenomen en hopen zich op in de zwakkere delen van de weefsels, waar ze tot krampen, verstoppingen, stagnaties en verzwakte organen leiden en de immuniteit van de weefsels verminderen. Uiteindelijk toont zich in de aangetaste organen een ziekte.
De wortel van alle ziekten is aama en dus onrechtstreeks een te lage agni.
Depressies, verwarring en andere mentale stoornissen.
5. Hoe de aanwezigheid van aama herkennen?
Aama veroorzaakt structurele veranderingen in de weefsels en functionele stoornissen in de kanalen. Deze geven aanleiding tot een aantal symptomen, waardoor de aanwezigheid van aama kan herkend worden.
een beslagen tong wijst op aama ingevolge verstoorde doshas:
verminderde eetlust (pitta en kapha);
winderigheid, verstopping (vaata);
algemene pijn in het lichaam (vaata);
slechte lichaamsgeur (pitta of kapha);
troebele donkergele urine die slecht ruikt en vlekken achterlaat;
indigestie, ontsteking van maag- en slokdarm, diarree (pitta); boeren (kapha);
gezwollen en pijnlijke lymfeknopen (kapha);
slecht riekende kleverige en zware stoelgang, die naar de bodem van het toilet zinkt of diarree die voedselresten of slijmen bevat;
slecht riekend zweet dat gele vlekken op de kleren onder de armen achterlaat;
dikke kleverige slijmen die moeilijk kunnen opgehoest worden (kapha);
gebrek aan smaak of een zure en bittere smaak in de mond (pitta);
vermoeidheid, malaise, futloosheid, gevoel van zwaarte, mentale verwarring, seksuele zwakte.
6. Soorten aama
Vaata aama is kleverig en droog, stapelt zich op in het colon en de gewrichten; ze geeft aanleiding tot verstopping, spastisch colon, of artritis. Ze wordt gekenmerkt door een bruin-zwarte aanslag op het achterste deel van de tong en een wrange smaak in de mond.
Pitta aama is kleverig, vochtig en warm en geeft aanleiding tot ontsteking. Ze uit zich door een geel-groene aanslag op het centrale deel van de tong. Ze kan een bittere of zure smaak in de mond geven.
Kapha aama is kleverig, zwaar en compact. Ze is herkenbaar door een witte aanslag op het voorste deel van de tong en kan een zoete of zoute smaak in de mond geven.
7. Aama voorkomen of verwijderen
Om aama te elimineren, kan men kruiden gebruiken en de voeding en levenswijze aanpassen.
Vlees, koffie, alcohol, suiker, gekoelde dranken en ijsjes kan je beter zoveel mogelijk vermijden
Voldoende lichaamsbeweging verhoogt agni waardoor de vorming van aama wordt vermeden.
Triphalaa (mengsel van harietakie, aamalakie en bibiethakie) verwijdert aama uit het maag-darmkanaal en balanceert de drie doshas. Trikatoe is samengesteld uit gember, zwarte peper en pippalie en is doeltreffend voor vaata en kapha aama.
Indien specifieke doshas zijn aangetast, kunnen de volgende kruiden worden gebruikt, waarvan een aantal ook als specerijen in de voeding kunnen gebruikt worden.
Vaata aama | Pitta aama | Kapha aama |
Harietakie | Chitrak | Gember (droog poeder) |
Gember (vers) | Neem | Zwarte peper |
Zwarte peper | Koriander | Pippalie |
Pippalie (lange peper) | Aamalakie | Komijn |
Chitrak | Tikta (bittere kruiden) | Poenarnavaa |
Kaneel | Gember | Mosterdzaad |
Hing (asafoetida) | Kaneel | Hing (asafoetida) |
Mosterdzaad | Amchoer (onrijpe mango) | Ajowan |
Bergzout | Limoen | Bergzout |
Ajowan | Tamarinde | Bibiethakie |
7 Mentale aama
Ervaringen in de vorm van sensaties, gedachten, gevoelens of emoties moeten ook worden verteerd, geabsorbeerd en geassimileerd tot begrip en intelligentie. Als deze ervaringen onvoldoende verteerd worden, ontstaat mentale aama. De mano vaha srotaamsi (kanalen voor transport van mentale energie) geraken verstopt en er ontstaan psychische problemen.
Om ervaringen te “verteren” is een heldere waarneming en heldere aandacht nodig. Dit betekent tijdens je activiteiten en in je relaties bewust blijven van wat je denkt en voelt, hoe je vaak reageert op basis van conditioneringen en vooroordelen.
Observatie is als een vlam die aandacht is,
en met die capaciteit van observatie,
verdwijnt de wond, het gevoel van pijn, de haat;
dat alles wordt weggebrand door de vlam van aandacht.
(De vlam van aandacht – J. Krishnamurti).
