VRAAG EN ANTWOORD
Een lezer schreef: “Met veel bewondering las ik dat jij maar eventjes koembhaka doet (waarschijnlijk tijdens Naadie Shoeddhi, Naadie Shodhana of Anoeloma Viloma, hoe je het ook wil noemen) aan een ratio van 10-40-20. Ik viel bijna achterover. Ik heb twee jaar geleden mijn praanaayaama-beoefening willen forceren en geraakte toen amper aan 5-20-10. Maar ik kreeg er hartkloppingen en kortademigheid en dergelijke van en nu kan ik nog bijna steeds geen koembhaka doen. Amper 4-4-8. Ik weet het, een beetje beschamend voor een Yogi die dagelijks minstens 2,5 uur saadhanaa doet waarvan een half uur praanaayaama.
Ik probeer terug op te bouwen, maar het is heel moeilijk. Je kunt het duidelijk niet forceren. vooruitgang in praanaayaama komt with the grace of God, zegt men. Het blijkt inderdaad zo te zijn.”
Enige
woordverklaring
Koembhaka
is het inhouden van de adem. Het woord is afgeleid van koembha,
pot: men sluit bij het inhouden van de adem de longen als een pot;
men houdt het linkerneusgat dicht met de ringvinger en de pink en het
rechterneusgat met de duim van de rechterhand (Vishnoemoedraa),
de wijsvinger en de middenvinger worden in de handpalm gebogen. De
kin wordt tegen de borst gedrukt (Jaa-landharabandha).
Niet
met wilskracht
Men kan ademoefeningen niet onder de
knie krijgen met wilskracht. De enige wilskracht die men nodig heeft,
is om eraan te beginnen.
Hoe
dan wel? Het geheim
De adem wordt geregeld door een
zenuwcentrum in het verlengde merg. Men moet om te beginnen dat
zenuwcentrum ontspannen. De oefening om dat te doen heet Bhraamarie,
Bijadem. Men ademt als een bhramara
of een bij. En wat doet een bij? Ze maakt een zoemend geluid. In de
Bijadem adem je uit met een luid gezoem in de keel.
Het gezoem spant de stembanden aan of sluit met andere woorden de stemspleet. Als de stembanden aangespannen zijn, wordt het ademhalingscentrum afgeremd.
Waarom
zittend?
Je doet dit best zittend in een goede stevige
Yogazithouding, goed rechtop en zo goed mogelijk ontspannen. De reden
is eenvoudig: als je ademhalingsoefeningen doet, vindt de
belangrijkste activiteit plaats ter hoogte van de longen en dan is
het mogelijk dat het bloed teveel wordt onttrokken aan de hersenen
waardoor je duizelig kunt worden. Dit is niet erg, maar als je
rechtop staat, kun je vallen en je bezeren. Dit kan vooral gebeuren
als je het niet op een ontspannen manier doet, wat normaal is voor
een beginner.
Houd
de mond gesloten: twee belangrijke functies van de neus
Het
is ook belangrijk dat de mond de hele tijd gesloten blijft. Leer in-
en uitademen door de neus. Eten doe je door de mond, ademen doe je
door de neus.
De neus heeft immers twee belangrijke functies: hij filtert de lucht en hij brengt de buitenlucht op temperatuur voor hij in de longen komt. De uitstromende lucht blaast onzuiverheden weer naar buiten en hij warmt ook het neusslijmvlies op, want dat kan maar warmte afgeven als het warmte krijgt en die krijgt het van de warme uitstromende lucht.
De
neus moet ontspannen blijven
De lucht mag ook niet
worden ingezogen, want dan zuig je de neusvleugels dicht en komt er
minder lucht in de longen. De adem moet worden aangezogen vanuit de
buik, dus door het middenrif. De neusvleugels moeten de hele tijd
ontspannen blijven.
Geef
het zijn tijd
Het spreekt vanzelf dat dit bij vele
mensen niet direct allemaal lukt. Maar geduldige oefening doet
wonderen. Als je doet wat je met gemak kunt naar beste vermogen dan
leer je mettertijd en helemaal vanzelf correct ademen.
Dit
is de Bijadem
Adem in door de neus, zonder de lucht op
te snuiven en adem uit met een diep en luid gezoem in de keel.
Meer is er niet aan. Je zult merken dat je op die manier moeiteloos heel lang kunt uitademen. En als de uitademing in orde is, dan komt het met inademing vanzelf in orde. Geleidelijk zul je beginnen ademen met de gehele longen en ook het ademritme zal vertragen. Je draagt dit mee vanuit de oefening in het dagelijks leven en dat is een belangrijk pluspunt en een grote verworvenheid.
Hoe langzamer je ademt, hoe langer je leeft.
Luister
naar wat Swami Satchidananda hierover zei
“De
wonderbare manier om jezelf op te laden met nectar is gewoon door te
ademen. De adem is ons leven. De adem bouwt niet alleen het lichaam
op, hij bouwt ook de geest op. Als je de adem regelt, regel je de
geest. Om een voorbeeld te geven. Veronderstel dat iemand naar je
kijkt en je beledigt met een kwetsend woord. Hij gebruikt slechts een
klank, maar je raakt er erg door uit je evenwicht. Je wordt kwaad.
Een beetje opwinding in de geest brengt het gehele lichaam in
beroering. En wat gebeurde er met je adem? Dat is het geheim.
Opwinding in de geest veroorzaakt opwinding in de adem. Trek daaruit
het besluit en zeg: ‘Om de geest te kalmeren, kalmeer de
adem.’”
Zoemen
tijdens de inademing
Mettertijd kun je ook zoemend
inademen. Dat is wat moeilijker en je moet erop letten dat je er geen
spanning mee opbouwt.
Geleidelijke
opbouw
Als je de Bijadem onder de knie hebt, kun je
het geluid amper hoorbaar maken. Dit heet Oejjaayie.
Dit betekent: wat de overwinning geeft. Adem zo langzaam en zo
subtiel mogelijk.
Als je dit onder knie hebt; kun je het rechterneusgat sluiten en alleen ademen door de het linkerneusgat. Adem daarna hetzelfde aantal keren in en uit door het rechterneusgat.
Als je hierin bedrevenheid verwierf, kun je beginnen met het wisselend ademen: links in, rechts uit. Leer dubbel zolang uit te ademen, bijvoorbeeld 10 in, 20 uit of 15 in 30 uit of 20 in 40 uit, zolang je het maar met gemak kunt doen en zonder dat je buiten adem raakt. Links in, rechts uit, rechts in, links uit is één ronde. Doe vier dergelijke rondes.
Koembhaka
Als
dit gemakkelijk geworden is, kun je beginnen met het inhouden van de
adem. Begin met enkele tellen en drijf dit geleidelijk op tot je aan
de verhouding 1-4-2 komt.
Dit zuivert de energiebanen en ontspant de geest.
