The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage



Het ontstaan van het
onderliggend probleem
en de fundamenten
van een oplossing


Sandra's verhaal openbaart het onderliggend probleem: ze is bang om terug te vallen op zichzelf, om zichzelf te zijn of om te ZIJN zonder meer. Ze vindt daarin niettemin de onverwachte oplossing en begrijpt dat er geen andere uitweg is dan het loslaten van alles wat haar belet zichzelf te zijn. Maar elke vezel van haar lichaam verzet zich daartegen. Ze vraagt zich daarom af hoe het probleem precies is ontstaan, in de hoop daarin een dieper inzicht te vinden en de oplossing dichterbij te brengen. Felicien doet haar volgend relaas.

Felicien: Als je alles durft loslaten en durft terugvallen op jezelf, kun je vanzelfsprekend nergens anders terechtkomen dan in je Zelf. Er is echt geen reden tot angst. Dat moet eens en voorgoed duidelijk zijn.
Sandra: Met angst redeneer je niet. Wat is dat "mezelf" dat me beangstigt?
Felicien: Het is louter ZIJN. Je bent nog nooit jezelf geweest, omdat je ZIJN verwart met denken, willen, worden enz.
Sandra: Als ik in mezelf kijk, zie ik enkel verwarring.
Felicien: Je kunt jezelf niet ervaren, kennen of zien, omdat je dat bent wat ervaart, kent en ziet; precies zoals je je eigen ogen niet kunt zien, omdat zij het zijn die zien. Je kunt ZIEN niet zien, omdat het zelf Zien is. De Staat van ZIEN is het "Ik Ben" of het Zelf en is geen ding, geen object. Je bent het!
Sandra: Dat is een openbaring, maar...
Felicien: Even geduld. Alle dingen hebben een naam en een vorm, maar ZIJN of ZIEN is naamloos en gestalteloos. In wezen ben je gestalteloos, alles omvattend en aldoordringend Zien. Het feit dat je beweging en verandering ervaart, veronderstelt dat je onbeweeglijk en onveranderlijk bent.
Sandra: Een leegte?
Felicien: Mensen die echt zichzelf zijn, beschrijven zichzelf als een Eenheidsbeleving, een Oceanische Staat of een allesomvattend "Ik Ben", dat al het waarneembare, het lichaam met alles erin en eraan inbegrepen ervaart IN en ALS zichzelf. Een volheid dus. Als je daar een idee van had, dan liet je alles onmiddellijk los!
Sandra: Als dat waar was, zou mijn psychiater beter weten en niet zo hard zijn best doen om me uit mezelf te halen.
Felicien: Je psychiater wéét dat, maar, als product van zijn cultuur, vindt hij ambitie, wedijver en weglopen van jezelf belangrijker dan zijn. Freud wist het alvast. Freud die geen ander doel had dan onze illusies en onechte aspiraties te ontmaskeren, ontdekte de waarheid. Hij schreef dat een baby geen onderscheid maakt tussen het ik en het niet-ik, dat hij wordt geboren in een Oceanische Staat en dat het ikje zich pas ontwikkelt als een buffer tussen onbewuste driften en alle nepnormen en nepregeltjes, die je als kind opneemt als een spons. Jung, Assagioli en vele anderen schrijven over een transpersoonlijk Zelf. Je psychiater las dat wel, maar kent dat louter als een begrip, niet als een beleving. En... met begrippen kun je niet werken. Daarom haalt hij je uit jezelf, terwijl jijzelf ontdekt dat de oplossing in jezelf ligt. Hij wil de oude Sandra herstellen, terwijl jij weet dat het probleem evengoed in haar leefde.
Sandra: Dat is zo. Waarom en hoe is mijn probleem ontstaan?
Felicien: Jij als Bewustzijn of als het allesomvattend "Ik Ben", bent ongeboren. Het "Ik Ben" gaat aan alles vooraf. Het is enkel het onbewuste, de neerslag van al je vroegere ervaringen, dat zich incarneert en dat, samen met het subtiele lichaam, het lichaam schept en alle cellen, organen en processen in het lichaam stuurt. Het onbewuste is overigens je levensprogramma, dat op het ogenblik van de geboorte kosmisch wordt bepaald. Het bestaat niet enkel uit een gegevensbank, maar ook uit begeerten, talenten en mogelijkheden die om voltooiing vragen. Het is ook een onuitputtelijke kracht.
Sandra: Is dat dan het ik?
Felicien: Je bent Bewustzijn en hebt een onderbewuste dat het lichaam heeft gemaakt. Het "ik" bestaat niet.
Sandra: O neen? Iedereen zegt ik.
Felicien: Het lichaam met alles erin en eraan wordt door de Yogis niet-intelligent genoemd. Het is niet het lichaam of een andere laag van je persoonlijkheid die "ik" zegt. Het niet-intelligente ontleent zijn intelligentie aan het "Ik Ben", zoals een rood gloeiend stuk ijzer zijn hitte ontleent aan het vuur. Het niet-intelligente is in het hartcentrum geknoopt aan het "Ik Ben", in het plekje waar je wijst als je "ik" zegt, maar waar je eigenlijk het "Ik Ben" of je Bestaan aanduidt. Een baby is het "Ik Ben" en ervaart het lichaam met alles erin, zoals het alle andere dingen ervaart. Het "ik" ontstaat pas later op het ogenblik dat de baby, in pijn en ongeborgenheid, zijn tijdloos en gestalteloos Bestaan of "Ik Ben" verwart met het lichaam en, meer bepaald, met het intellect dat louter een weerspiegeling is van het "Ik Ben" en dat aan al het gemaakte een schijn van intelligentie geeft. Die verwarring wordt in de Yogaschriften avidyaa of onwetendheid genoemd. Het "ik" ontstaat definitief door een opeenvolging van ogenblikken van pijn en ongeborgenheid, waarin het "Ik Ben" zich vereenzelvigt met het intellect, het denken en het lichaam. Die vereenzelviging wordt asmitaa of het ego genoemd.
Sandra: Dat is dan het ik?
Felicien: Ja, louter een vereenzelviging. Het "ik" heeft geen concreet bestaan. Het is louter waan. Als je het zoekt, vind je het niet. Het is een niets, dat niettemin alle problemen schept. Het is een niets waar alles om draait.
Sandra: Geen wonder dat ik in een zwart gat val.
Felicien: Je valt in een zwart gat, omdat je niet diep genoeg valt. Je bent het "Ik Ben", een oceaan van Zien die alles omvat en is.
Sandra: Waarom ervaar ik dat dan niet?
Felicien: Dat zei ik al: je kunt het "Ik Ben" niet ervaren of zien: omdat het dat is wat ziet. Het "Ik Ben" is overigens verdonkeremaand door het "ik" dat, leeg als het is, zichzelf geloofwaardig weet op te vullen met dingen die je niet bent en nooit kunt zijn. Luister nu aandachtig ! Het "Ik Ben" is onkenbaar en verdonkeremaand, maar het is er! Het feit dat je je als iets anders ervaart, bijvoorbeeld als de bruisende Sandra van toen en de depressieve Sandra van nu, is best te vergeleken met schizofrenie. Een schizofreen die zich, vanuit onmacht, identificeert met een machtsfiguur als Napoleon, ervaart zichzelf als Napoleon, ofschoon hijzelf niet verdwijnt. Op dezelfde wijze is het "Ik Ben" verdonkeremaand door het "ik" met al de inhouden die je er in de loop van je leven ingestopt hebt. Die waan heet Zelfvervreemding met een grote Z. Alles wat je in je "ik" stopt is zelfvervreemding met een kleine z. Begrijp je dat?
Sandra: Ja, maar het "Ik Ben" is toch ook een leegte, aangezien het geen ding is?
Felicien: Het "Ik Ben" is Bestaan. Het is het enige dat echt IS. Om het te vinden moet je doorheen de leegte en daar ...vind je alles in alles. De hindernis die je belet door de leegte te gaan, wordt in de Yogaschriften ahamkaara of "ikmaker" genoemd. Ahamkaara is een vloed van verdedigingsmechanismen, die een schijn een schijn van werkelijkheid geven. Het is een schijn die vecht voor zijn voortbestaan en die je beangstigt in ogenblikken waarop je terugvalt op jezelf. Begrijp je dat, Sandra?

Sandra: Ja, maar toch ben ik een en al verwarring als ik dan in mezelf probeer te zien.
Felicien: Ik weet het, er staan conditioneringen in de weg, onprettige gevoelens die we met allerlei Yogaoefeningen zullen deconditioneren.
Sandra: Conditioneringen?
Felicien: Het ontstaan van het "ik", dat leegte en eenzaamheid is, gaat samen met gevoelens van pijn en ongeborgenheid. Het resultaat is dat die gevoelens weer opduiken als je terugvalt op jezelf. In alle mensen leven die gevoelens, die hen beletten zichzelf te zijn en die hen, vanuit ongeborgenheid, in de waan laten dat alle psychische zekerheden buiten henzelf liggen. Dat is de reden waarom je in iets onprettigs terugvalt en nood hebt aan mensen die je begrijpen en erkennen en aan situaties die je het gevoel geven iemand te zijn.
Sandra: Nu begrijp ik het helemaal.
Felicien: Dat is niet het einde van je verhaal. Het "Ik Ben" of de oorspronkelijke Eenheidsbeleving is en blijft de Werkelijkheid die onbewust, samen met de driften en begeerten uit het onbewuste, de MOTOR van het psychische leven is. achter de schermen van het bewuste leven. Het "Ik Ben" of de onbewuste Eenheidsbeleving drijft je namelijk om bewust de eenheid te herstellen, maar wordt door het "ik" en de bovengenoemde conditioneringen helaas vertekend tot veroveringsdrang en een hang naar macht, die haaks staan op wat nodig is om de eenheid te herstellen. Veroveringsdrang maakt de dingen tot objecten die per definitie buiten je staan en dus onmogelijk nog kunnen ervaren worden IN en ALS jezelf. Het eerste object dat je "ik" maakte, was je moeder. In de drang om je moeder te veroveren en te beheersen, lag je eerste falen, dat je, in ogenblikken van ongeborgenheid, erg bewust maakte van je afhankelijkheid en onbeholpenheid, die je diepste vezels tot verzet spanden. Dat schiep de drang om je lege "ik" op te vullen met de almacht die je als kind om je heen zag, vooral in je vader, die in schijn alles beheerste met een gedrag, regeltjes, opvattingen en houdingen die hem in een vingerknip gaven wat hij wou. Op dat ogenblik plaatste je je vader met zijn gedrag, regeltjes, opvattingen en houdingen, in jezelf zoals een machteloze schizofreen een almachtige Napoleon in zich plaatst. Dat ging je hele leven door. Vanuit bewondering en haat, wat de Yogis raaga en dvesha noemen, plaatste je alles in je dat je bewonderde en dat je een schijn van zekerheid en beheersing gaf. Je plaatste vooral ambitie en wedijver in je, genoeg gesublimeerd om niet door te gaan voor een gewetenloze JR (uit het vroegere tv-programma "Dallas"). En tegelijk verbande je alles dat dicht bij je "Ik Ben" stond, zoals eenvoud, tevredenheid, geweldloosheid, waarheidsliefde en noem maar op. Raaga of bewondering, letterlijk dat wat verwijlt op plezier, schiep duizend begeerten en abhinivesha of levenshonger. Het onbewuste besef dat alles waarmee je het "ik" opvulde, louter nep is, schiep dvesha, een haat die je onbewust tegen jezelf keert, een doodsdrift die al het onechte wil kapotmaken en die overigens op je omgeving wordt geprojecteerd als agressie. Dat hele verhaal verklaart alle persoonlijke, intermenselijke en maatschappelijke problemen. Het maakt alles tot een rotzooi, zeker omdat al die dingen perfect in de sociale norm passen en worden gecultiveerd. Wees blij dat je dat alles doorziet en begrijp dat alleen de waarheid heelt en een compleet nieuwe weg voor je opent.
Sandra: Wat doe ik aan de rotzooi die ik ben en aan de rotzooi in mijn omgeving?
Felicien: Het antwoord is Yoga, een duizenden jaren oude wetenschap die zo diepgaand en helder is als het verhaal van Zelf- en zelfvervreemding.
Sandra: Nu word ik pas ongeduldig!
Felicien: Wees voor een keer uitermate geduldig, zo geduldig dat je hier en nu kunt ervaren wat ik zeg. Wat ik je nu vraag, gaat aan Yoga vooraf en staat haaks op al de oplossingen die je ooit hebt gezocht, op alles wat je ooit hebt gedaan. We hebben het probleem samen uitgediept, maar dat is louter theoretische kennis, een vloed van ideeën die je enkel een dik hoofd geven. Nu gaat het om het authentieke ervaren en beleven van het probleem. We moeten het probleem tot ons laten spreken en beluisteren tot het ook een oplossing openbaart. Luister heel aandachtig!
Sandra: Ja, als ik kan.
Felicien: Het is geen kwestie van kunnen of doen, maar van het louter ervaren van wat in ons hier nu leeft. Wat is onze actuele zelfbeleving? Als we het aankunnen onze zelfbeleving of onze gevoelens te bekijken, zoals ze zich voordoen, zien we ongeduld, verveling, gemis, verwarring, verdriet en tegenspraken de revue passeren. Als we die gevoelens blijven bekijken, samen met reacties, tegenspraken en verwarring, kennen we onszelf als een wandelend conflict, een slagveld tussen onszelf en onze omgeving en een heroïsche strijd in onszelf tussen onze intuïtie, ons gevoel en onze fantasieën enerzijds en ons worden, ons willen, onze vlijt, ons plichtsbesef en onze regeltjes anderzijds. Als we blijven kijken, voelen we eenzaamheid, wanhoop, strijd, agressie en een vloed van gevoelens, waar we anders aan voorbijgaan met eeuwig bezig zijn, schoonmaakwoede, koopwoede, ervaringshonger en noem maar op. Alles wat we zo in onszelf zien en het weglopen ervan, heet leven. Geen wonder dat we allemaal depressief zijn en dat we eraan ontsnappen door ons te pletter te werken, door harde muziek, door pillen en borrels, door ideeën en opvattingen, door allerlei kapstokken zoals het behoren tot een groep, een ideologie, een of andere wijsheid en noem maar op. Het lukt een tijd te geloven dat we door te ontsnappen alles hebben opgelost, maar dat geloof werd ons gelukkig ontnomen. We willen waarheid en het is duidelijk dat die ons leert dat er geen ontsnappen is aan de pijn in onszelf. Wij kijken authentiek in onszelf, en zien onze bitterheid, onze weemoed, onze kwetsbaarheid, onze eenzaamheid, onze gekke gewoonten, onze angst voor het terugvallen in onszelf, onze afkeer van eenzaamheid, onze doodsangst, onze angst voor het onbekende, onze wens te verdwijnen en onze toevallige flitsen van vertrouwen, geluk en schoonheid.
Sandra: Schoonheid?
Felicien: Er is maar weinig schoonheid en geluk in ons, omdat de vader en de leraar in ons in opstand komen als er iets moois en liefs is. Iets liefs wordt verdrongen, omdat het een verzoeking zou kunnen zijn. Een ander deel van ons slaat hard terug en zet ons aan tot dingen die we spontaan niet zouden doen. Ons leven is dikwijls tegengesteld aan wat we, volgens onze geïmporteerde regels, zouden moeten zijn. Dat alles wordt verwarring, conflict en onzekerheid, die ons klein, eng en bang maken. Laten wij daarom kijken zonder regels, zonder eender wiens ideeën, zonder normen, zonder beloning en straf... Laten we kijken zonder meer. Laten we leren van onszelf alleen, van wat we onbevooroordeeld in onszelf ervaren. Want in dat kijken en in het beluisteren van onze gevoelens zoals ze zijn, is het duidelijk waarom ze er zijn en wat ze echt willen. We luisteren naar onze gevoelens in alle omstandigheden, tussen vier muren, onder vrienden, onder mensen die het maken en dat demonstreren, in ogenblikken en plaatsen waar we ons moedeloos en onwennig voelen, zonder eender welk gevoel te benoemen, te beoordelen, te vergelijken en te veranderen. Zonder willen, worden en zoeken. We luisteren naar onze gevoelens zoals ze zijn en horen de stem van weemoed en angst. We horen waar die gevoelens, zonder dat wij er iets aan veranderen, heen willen en wat zij veranderen. We laten gebeuren, omdat dat alleen openbaart wat echt in ons leeft en waar het om schreeuwt. Doorheen de leegte, voelen we de aantrekking van het "Ik Ben", het verlangen om thuis te komen in onszelf. Kijken vraagt absolute stilte, vrij van theorieën, opvattingen en verwachtingen. Het is een spiegel. Laten we nagaan hoe we nu kijken. Er zijn ogenblikken waarop het een louter zintuiglijke waarneming is, waarin er een direct contact is tussen Zien en het geziene. Er is soms een direct contact met onze gevoelens, zonder dat iets er tussenin staat. Maar, als we weer oud worden, staat er nog geen seconde later een naam en beeld tussen, een vloed van herinneringen waarmee we het geziene karakteriseren, onderscheiden van andere dingen en beoordelen. Dan kijken we doorheen dat beeld en is het direct contact tussen Zien en het geziene verbroken. Dat beeld tussen ons en wat we zien is een mist van herinneringen, associaties, opvattingen, waarden enz. En zo bekijken we onze actuele gevoelens doorheen een mist van oude gevoelens, een oud zelfbeeld, een oud ik-ideaal en dingen die we nooit zijn of kunnen zijn. Dan besluiten we: het gevoel is goed, het gevoel is slecht. En dan kijken we vanuit wanhoop, ontgoocheling, faalangst, verdriet, weerzin en de hang om te veranderen. Dat is verwarring en conflict. Zie je dat, Sandra? Als we dat kijken ontmaskeren, zijn we weer helemaal stil, zonder waarden, zonder conflict, zonder zoeken, willen, worden, veranderen enz. Met die stilte sta je achter je gevoel. Waar? In jezelf, in het "Ik Ben". Het geheim van Zien is Liefde. Wees rustvol en keusloos bewust van jezelf als één gevoeld gevoel en hou ervan!
Sandra: Van mezelf? Je maakt een narcist van me.
Felicien: Neen, hoor. Wat je ziet, dat waar je van houdt, is een ervaring. Bekijk ze zoals je andere ervaringen bekijkt, zoals je kijkt naar een bloem, een zonsopgang, een regenboog. De liefde waaraan jij denkt, is passie en passie betekent letterlijk pijn. De Liefde van een waarnemer is veeleer compassie, een medeleven of medevoelen. De Liefde van absoluut waarnemerschap is zien-wat-is, absoluut stilstaan bij iets, iets absoluut aanvaarden zoals het is, iets toelaten in je Zien. In die Liefde, in dat Zien, in die Liefdevolle Waakzaamheid, sta je in jeZelf, in het "Ik Ben", fris, nieuw en onkwetsbaar.
Sandra: Je overschat me!
Felicien: Neen! Ik zal je dat nieuwe Zien leren in wondere oefeningen, na een reeks oefeningen om je wat sterker en onkwetsbaarder te maken.
Sandra: Voor het eerst zie ik een licht aan het einde van de tunnel.

klik