The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage



Een levensecht verhaal houdt je
een spiegel voor en openbaart
alles.

De malaise in de geneeskunde en de psychiatrie en het feit dat geen van beide je een sluitende methode kunnen aanreiken om zelf zorg te dragen voor je lichamelijk en psychisch welzijn, zijn gemakkelijk te verklaren. De overgrote meerderheid van alle kwalen wordt meer en meer als een samenspel van de psyche en het lichaam beschouwd (psychosomatische kwalen), maar niettemin blijven de psychiatrie en de geneeskunde in wezen gescheiden domeinen. Meer en meer worden zowat alle kwalen overigens beschouwd als een signaal of een waarschuwing dat er iets fundamenteel misloopt, maar niettemin worden ENKEL DE KWALEN behandeld en niet het ONDERLIGGEND PROBLEEM.

De Yogabenadering verschilt daar grondig van. Haar belangrijkste uitgangspunten zijn:
- psychische en lichamelijke kwalen worden ingedeeld in primaire en secundaire ziekten. SECUNDAIRE ZIEKTEN, gering in aantal, worden veroorzaakt door uitwendige factoren. Primaire ziekten worden ingedeeld in gewone en essentiële ziekten. GEWONE ZIEKTEN worden veroorzaakt door onverteerde gevoelens of verdrongen emoties (energieën), die in het subtiele lichaam indammingen van energie veroorzaken. De ESSENTIËLE ZIEKTEN, de overgrote meerderheid van alle kwalen, worden veroorzaakt door Zelfvervreemding en door alle denkbeeldige grenzen (conflicten), die de mens trekt in zichzelf, tussen zichzelf en de natuur, tussen tegenstellingen enz.

- wat de essentiële ziekten betreft, waartoe, naast de lichamelijke symptomen, zowat alle psychische kwalen behoren, is er geen échte en blijvende oplossing mogelijk, zonder het ONDERLIGGEND PROBLEEM op te lossen.

- de mens functioneert op vijf niveaus:
het ONBEWUSTE (ook zaligheid en het oorzakelijk lichaam genoemd, omdat het dat is wat zich incarneert en, samen met het energielichaam, alle organen en processen in het lichaam stuurt), het INTELLECT (een weerspiegeling van het Zelf of Bewustzijn, die waarneemt, benoemt en bepaalt, de synthese van het denken maakt, houdingen aanneemt, beslist enz.), het DENKEN (het web van gedachten, dat ontstaat uit het onbewuste en vijf mentale toestanden : juiste kennis, onjuiste kennis, inbeelding, herinnering en slaap), het ENERGIELICHAAM (bestaande uit vijf levensstromen, chakras of draaikolken van energie; de adem is er de belangrijkste uitdrukking van en is een medium om het energielichaam in evenwicht te brengen of te bedaren en om het onbewuste te beïnvloeden) en het LICHAAM (dat een uitdrukking is van het onbewuste en als gevoeld gevoel een medium is om toegang te vinden tot het onbewuste en dat in evenwicht wordt gehouden door drie bioregulatoren). Een benadering is nooit compleet als die vijf lagen van de persoonlijkheid er niet bij betrokken zijn.

"Helen" of heel maken bestaat erin die vijf functies te harmoniseren, door ze, zoals klanken in harmonie zijn met het basso continuüm of de basisklank, in harmonie te brengen met het Bewustzijn of het Zelf dat er, ongeboren en onverwoestbaar, achter staat.

In die vijf lagen van de persoonlijkheid is er geen sprake van het "ik", dat trouwens niets anders is dan een vereenzelviging van Bewustzijn of het Zelf met die vijf lagen van de persoonlijkheid die alle behoren tot de natuur. Het "ik" is dus een SCHIM, een waan, een leegte.... TOCH DRAAIT ALLES ROND HET "IK". Vandaar de titel van deze tekst.

Die uitgangspunten van de Yogabenadering zijn geen theorieën of veronderstellingen. Ze zijn uit het leven gegrepen en worden hier grotendeels geopenbaard door een levensecht verhaal, een gesprek tussen een vrouw (Sandra), die op zoek is naar een oplossing, en een Yogaleraar (Felicien). Wellicht zul je je in dat verhaal niet dadelijk herkennen, omdat de situatie, de gebeurtenissen en de wijze waarop Sandra reageert, ten gronde verschillen van jouw situatie, ervaringen en reacties. Maar als je achter die verschillen kijkt, zul je er een ONDERLIGGEND PROBLEEM in herkennen, dat IEDERS probleem en dus ook het JOUWE is.

In het verhaal voelt Sandra zich schijnbaar goed tot ze werkloos wordt. Werkloos worden is voor haar enkel de aanleiding, de druppel die de emmer doet overlopen en het onderliggend probleem aan de oppervlakte brengt, in de vorm van een depressie en allerlei andere problemen. De aanleiding kan om het even wat zijn. Er zijn talloze dingen die mensen echt doen terugvallen op het "ik", een schim of een leegte waarin je geen grond onder de voeten hebt en wegglijdt in depressie enz. Dat kan zelfs zonder concrete aanleiding. Het verhaal wil vooral aantonen dat je goed voelen in je huid iets uitermate broos is en dat wat integrale Yoga noodzakelijk is voor iedereen.

Het verhaal
"Nu ben ik niemand meer en verga ik van eenzaamheid." Met die woorden vertelt Sandra hoe ze, na agressieve buien en tranen, depressief werd op het ogenblik dat ze werkloos werd.
Felicien voelt met haar mee, maar probeert haar dadelijk duidelijk te maken dat werkloos worden enkel een sluimerend probleem naar de oppervlakte bracht. Sandra protesteert.
Sandra: Je gaat me toch niet vertellen dat er iets misgaat in mijn bovenkamer? Mijn probleem is werkloos zijn. Als ik ga stempelen bijvoorbeeld ben ik zo kortademig en duizelig en heb ik het gevoel dat ik een berg moet beklimmen. Als ik thuiskom, eet ik me rond, maak ik alles vijfmaal schoon of val ik in een zwart gat, zeker als mijn schoonmoeder over de vloer komt en zegt dat ik me gelukkig mag achten met een man met handen aan zijn lijf.
Felicien: Eet- en schoonmaakwoede zijn doorgaans een compensatiegedrag. Wat mis je zo erg, Sandra?
Sandra : Wat mis je, Felicien, als je altijd tussen vier muren zit, met niemand om je heen om wat spel van je te maken ? Ik mis de vroegere succesjes op het werk, een aanmoediging, een blik, een gebaar, een complimentje...
Felicien: Besta je dan zonder die dingen niet?
Sandra :Je begrijpt me niet. Jij hebt het niet zo moeilijk, je hebt altijd mensen om je heen.
Felicien: Ik begrijp je beslist, maar je moet voor jezelf eens nagaan waarom die dingen zo belangrijk zijn.
Sandra: Waarom?... Al was het me nog zo duidelijk dat die dingen bedoeld waren om me nog wat meer af te jakkeren, toch maakte ik het iedereen naar zijn zin en werkte ik me te pletter voor een complimentje. Waarom? Ik kan niet zonder. Zelfs een onenigheid deed me goed, omdat ik dan minstens voelde dat ik besta.
Felicien : Zie je? Besta je niet? Ik bedoel, ga nu eens in jezelf na of je niet bestaat zonder die dingen. Wat is het dat zegt "Ik besta niet"?
Sandra: Ik begrijp je vraag niet. Ik denk dat je me nog dieper in de put helpt.
Felicien: In de put ? Is dat je zelfbeleving ? Ik wil je gewoon eens terugbrengen naar jezelf.
Sandra: Ik zeg dat ik je niet begrijp. Ik weet alleen dat ik het gevoel mis iets zinvols te doen, mee te draaien en mee te tellen.
Felicien: Wat maakt iets zinvol? Succes, winst, goedkeuring, een aanmoediging of een compliment?
Sandra: Waarom doe jij wat je doet?
Felicien: Ik doe dingen die moeten worden gedaan, zoals ze in mijn handen komen. Waarom volstaat dat voor je niet?
Sandra: Ik weet niet waarom, maar je vragen beangstigen me en scheppen alleen een boel verwarring in mijn hoofd.
Felicien: Verwarring is iets waarmee je je "ik" beschermt dat je nooit bent of kunt zijn. Wat je de hele tijd deed, was het opvullen van een leegte met dingetjes die minder eeuwigheidswaarde hebben dan mieren die een zandkorrel verslepen, waarmee je je vereenzelvigt en waar je dus "ik" tegen zegt. De vraag is "Wie ben jij achter die leegte?" Je bestaat toch zonder die dingen?
Sandra:Je gaat toch niet de religieuze toer op zeker?
Felicien :What's is a word? Neen, Sandra ik wil gewoon dat je eens al je motieven aflegt, dat je het begrip "zinvol" aflegt, dat je de gedachte aan meedraaien en meetellen aflegt. Ik wil gewoon dat je eens afdaalt van je bovenkamer naar je hart, van denken, verwachten, willen, worden en zoeken naar voelen, van voelen naar puur ervaren en dat je gewoon eens stilstaat in jezelf, in het "Ik Ben" of je Bestaan achter alle schimmen...
Sandra: Dat gebeurt vanzelf wel. Ik zei het al, ik ben niemand meer. Met jouw vragen val ik in een zwart gat.
Felicien: Omdat je vast hangt aan allerlei dingen, vooral aan de idee iemand te moeten zijn en te moeten meetellen.
Sandra kijkt heel triestig. Felicien neemt wat gas terug.
Felicien: Er is geen minder- en meerwaardig werk. Je bezigheden nu zijn zo zinvol als die van toen. En, wat meetellen betreft, is het toch duidelijk dat je voor je echtgenoot, je kinderen, je familie en je omgeving dezelfde Sandra bent als toen?
Sandra: Dezelfde Sandra? Neen, niet voor mezelf en niet voor mijn omgeving! Een blik, een gebaar en een woord volstaan om mijn gevoel van eigenwaarde de grond in te boren. Als je dagelijks in de rij staat, in ondermaatse omstandigheden, en eens een collega of een vriendin ontmoet die het maakt, heb je zo het gevoel te falen, te profiteren en lui, onhandig en dom te zijn. Dat is zo frustrerend. Alleen schoonmaken, wassen, strijken en koken geven me nog eens het gevoel iemand te zijn, op voorwaarde dat manlief en de kinderen dat eens weten te waarderen. Als mijn man thuiskomt -die begrijpt me helemaal niet!- en zijn vette handen op de pas gewassen keukenmuren zet, word ik gek. Dan volgen er van die uren en dagen waarop ik de lust ontbeer om eender wat te doen. Dan word ik bang. Die angst verdwijnt enkel met eten en slapen. Er zijn van die dagen waarop ik in dat gevoel ontwaak en waarop erin alle hoeken van de kamer duisternis is, die in mijn oren, mijn neus en mijn mond kruipt en me zo miezerig, somber en bang maakt, dat ik ik-weet-niet-wat moet uitvinden om uit bed te durven komen, 's Morgens gaat het altijd slecht, met het naderen van de avond fleur ik wat op. Als je eens wist wat het me kost om naar de Yoga te komen.
Felicien: Is dat het hele probleem?
Sandra: Is dat niet genoeg misschien? De dingen die je kunt vertellen, zijn niet de ergste dingen. Toen ik me realiseerde dat ik voorgoed terugviel op mezelf, bekroop me een miezerig gevoel en een verwarring die ik met geen woorden kan noemen. Ik kan dat gevoel een tijd verdonkeremanen met muziek, de gewone rompslomp en het verzorgen van mijn planten, waar ik vroeger zo van hield. Maar die dingen praten niet, reageren niet en geven geen voldoening. Ik ben zo eenzaam!
Felicien: "Eenzaamheid" is het laatste woord dat valt in alle gesprekjes en dat de sleutel tot de oplossing zal zijn.
Sandra: Er zijn ergere dingen. Het pijnlijkste is dat niemand me begrijpt en dat ik alleen sta met mijn probleem. Mijn man, mijn ouders, mijn broers en zussen en zelfs de kinderen geven me het gevoel een te verwend en willoos kreng te zijn om over het probleem heen te stappen. "Doe er iets aan" is de enige reactie die ik al maar door hoor. Ze geven me het gevoel dat ik het probleem maak of iets voorwend. Dan ga ik echt twijfelen aan mezelf en denk ik dat ik inderdaad een verwend kreng ben. Bij de psychiater heb ik het gevoel dat ik overdrijf en de hele tijd zit te liegen. Op zulke ogenblikken raap ik me samen en ga ik met kloeke moed aan de slag. Tot mijn schande merk ik maar al te vlug dat ik dan te hoog op mijn tenen loop en bang ben om in te storten. Dan stort ik in... Ik ben echt geen plantrekker, maar kennelijk begrijp jij dat evenmin, Felicien.
Felicien: Ik voel mee met elk woord dat je zegt. Ik begrijp je beslist en zal niet degene zijn die je ooit zal aanraden je best te doen en je tegen je gevoelens te verzetten. Daar word je alleen maar slechter van. Alleen wil ik nog eens terugkomen op de vraag hoe je je vroeger voelde. Was je, toen je werkte, niet net zo eenzaam en zo leeg als nu?
Sandra: Hoe kon ik me in 's hemelsnaam leeg en eenzaam voelen?! Ik had mijn werk en thuis was ik met tien dingen tegelijk bezig. Er was nauwelijks tijd voor wat tv kijken, een uitstapje, een reisje en wat sociaal gedoe. Ik ging doodmoe slapen en legde mijn hoofd tevreden neer. Ik was zo normaal en levenslustig als iedereen!
Felicien: O ja? Je nam kennelijk geen ogenblik voor jezelf. Was je toen niet net zo bang om terug te vallen op jezelf?
Sandra: Nu ja, ...nu je 't zegt... ik... had een afkeer voor nietsdoen... Bezig zijn, het moest gewoon!
Felicien: Zie je wel, je liep ook toen hard weg van jezelf zoals iedereen. Je vulde angstvallig alle leegtes op. Je was toen potentieel depressief.
Sandra: Wil je me echt helemaal in de put praten? Straks zeg je nog dat ik mijn hele leven niet goed snik was.
Felicien: Het is helemaal geen kwestie van niet goed snik te zijn. Aan je gezond verstand ligt het niet. Er is niets mis met je, je leeft alleen teveel in je bovenkamer en verdringt je gevoelens.
Sandra: Dat is wel zo. Het is alsof er twee Sandra's in me zijn: één die iets voelt en ervaart en één die alles in vraag stelt, veroordeelt en twijfelt. Mijn hoofd is soms een en al verwarring. Op zulke ogenblikken zie, hoor en ervaar ik nauwelijks. Dan sla ik weer aan het eten. Als ik eruit kom, moet ik weer bezig zijn of slapen.
Felicien: We komen altijd op hetzelfde punt: verwarring, eetwoede, bezig zijn en slapen en... je depressie en angst zijn een eeuwig vechten tegen het terugvallen op je zelf. Dat leeft in mindere of meerdere mate in iedereen, naar gelang men Zelfvervreemd is. Potentiële depressiviteit kan gemeten worden met kenmerken zoals verveling, ongeduld, ambitie. Herinner je je het feuilleton "Dallas". Dat is een hele bende potentieel depressieven, met JR op kop! De kijkers zijn het evengoed. Je moet maar eens nagaan hoeveel mensen beweren dat de tv lang niet meer zo boeiend is als vroeger. Je moet ze maar eens zien piano spelen op de afstandsbediening. Ze moeten voortdurend de mond volstoppen met chips, snacks, frisdrankjes en noem maar op. Zit iemand te knabbelen, dan irriteert het hen. Als ze zitten, willen ze staan, als ze staan, willen ze lopen... Zijn ze niet bezig met duizend dingen, dan zijn ze bezig met zichzelf, in zichzelf, met dagdromen en een innerlijk geroezemoes dat geen ogenblik stilstaat. Dat alles overstemt hun voelen en ervaren. Ze kunnen bij niets echt stilstaan... En dan volstaat de druppel die de emmer doet overlopen.
Sandra: Dat was ik helemaal.
Felicien: Is dat nu het hele probleem ? Is het duidelijk dat het er vroeger ook was?
Sandra: Ja. Tijdens ons gesprek schoten me dingetjes te binnen, die ik pas nu begin te begrijpen. Ik ben vroeger een paar keer naar de Yoga geweest, maar vond het een te rustige bezigheid. Ik kon rustig ontspannen en ervan genieten, zolang het om mijn lichaam ging. Ik kon me prettig loom en gedragen voelen, maar toen de leraar dieper ging, brak er iets in me los en moest ik me bedwingen om niet gillend overeind te veren. Ja, ik ben kennelijk bang van mezelf. En dan is er nog zo iets hinderlijks. Ik geniet ervan als mijn man en ik vrijen, maar op het punt dat ik me moet geven, blokkeer ik helemaal. Als ik van iets ga houden, vind ik dat heerlijk, maar ook daar is er zo'n punt waarin ik plots verkil en waarin de verwarring weer losbreekt. Ja, ik begin te begrijpen wat je bedoelt.
Felicien: Fantastisch. Dan kunnen we werken aan een oplossing!
Sandra: Fantastisch? Ons gesprek heeft me enkel verduidelijkt dat ik bang ben om terug te vallen op mezelf en dat al mijn problemen eigenlijk een wanhopig gevecht zijn tegen mezelf, wat dat dan ook moge zijn. Want dat heb ik nog altijd niet begrepen! Dat beklemt me en, als er een oplossing is, waarom geef je me ze dan niet? En, een oplossing, er werden me al veel teveel beloften gedaan om er nog in te geloven.
Felicien: Je hebt zelf de oplossing al gegeven: jezelf geven, alles tot op de bodem loslaten en terugvallen op jezelf.
Sandra: Elke vezel van mijn lichaam verzet zich daartegen. De gedachte alleen al maakt me bang. Ik heb angst voor eenzaamheid, punt gedaan.
Felicien: Angst voor eenzaamheid is gewoon angst voor het onbekende, zoals angst voor de dood. Als je 't goed bekijkt, moet je toegeven dat je nooit écht eenzaam geweest bent, dat je nog nooit écht jezelf geweest bent.
Sandra: Neen?
Felicien: Neen, je vertelt me de hele tijd dat je ervan wegloopt, dat je elke leegte opvult en dat, als dat niet lukt, de eetwoede, de verwarring en de depressie losbarsten. Neen, je bent nog nooit eenzaam geweest, nog nooit jezelf geweest. Alle problemen -luister goed!- zijn een gevecht van je "ik" voor zijn voortbestaan. Dat "ik" is enkel een schim, een waan of een mythe. Het moet wel vechten om, in ogenblikken van diepe depressie, niet te verdwijnen in het echte "IK", het "Ik Ben", je Zelf of je Bestaan! Begrijp je me?
Sandra: Ik begrijp je woorden, maar ik weet niet wat je bedoelt. Ik sta perplex als je zegt dat ik nog nooit écht eenzaam was, terwijl er, sedert ik werkloos ben, geen seconde was waarop ik niet eenzaam was, tot op de bodem.
Felicien: Een ding heb je nog niet helemaal begrepen: je valt nooit terug op jezelf. Je bent nooit echt eenzaam, omdat je op dat ogenblik jezelf niet geeft en onbewust, in de vorm van verwarring, depressie en angst, weerstand biedt!
Sandra: De hele miezerige poespas is een weerstand tegen mezelf?
Felicien: Ja, de strijd van een onecht "ik", dat niet wil verdwijnen in je echte "IK". Begrijp je dat?
Sandra: Ik denk het wel. Maar wat doe ik daar dan aan? Ik zei het al, op zo'n ogenblik blokkeer ik, verkil ik, versteen ik en dan breken de problemen los.
Felicien: Luister, laat de idee vallen er iets te moeten aan doen! Dat wat er iets wil aan doen is het onechte "ik", dat zich met het zoeken van een oplossing bestendigt en veilig voelt. Ga niet met dat "ik", niet met je probleem en niet met om het even welke verwachting in de oefening. Het probleem en de verwachting zijn het "ik" en dat moet eruit.
Sandra: Kan ik iets doen zonder "ik"?
Felicien: Ja. Met die vraag zitten we volop in Yoga. In Yoga leer je het "ik" of alles wat je denkt te zijn, te objectiveren en te bekijken, zoals je alle andere dingen bekijkt. Als je blijft ervaren, kom je uit op een gevoeld gevoel, een ervaring, maar geen "ik" en, op dat ogenblik, zul je jeZelf zijn.
Sandra: Dit is boerenlatijn.
Felicien: Dat weet ik wel. Dat is niet duidelijk te maken met woorden, maar met de praktijk van Yoga die grenzen trekt tussen doen en zijn en tussen ervaringen en dat wat ervaart. Het "ik" verdwijnt daardoor zonder dat je 't weet. Je wordt vanzelf het echte "Ik Ben", een altijd gelijke wezenskern van Bewustzijn-Waakzaamheid, voor wie om het even welke ervaringen, pijnlijke of niet, toch maar beelden zijn op een altijd gelijk scherm van Bewustzijn-Waakzaamheid dat je écht bent.
Sandra: Hoe doe ik dat dan?
Felicien: Ik zei het al: doe het niet. Bewustzijn-Waakzaamheid moet je niet maken, je BENT Het! Met Yogaoefeningen zal ik je in die staat leiden en alle weerstanden verschalken. Dan zul je helemaal vanzelf jeZelf zijn en zal de drang om te eten, en alles achterna te hollen vanzelf verdwijnen, samen met de verwarring, depressie en angst. Bewustzijn-Waakzaamheid heeft geen grenzen. Je zult je grenzeloos voelen en alles ervaren IN en ALS jezelf. Dat is Yoga.
Sandra: Dat klinkt te mooi om waar te zijn. En... dan blijft er een vraag: is er dan nog een motief om bezig te zijn en te werken? Word ik dan niet apathisch?
Felicien: Dat zijn vragen en nieuwe weerstanden van je onechte "ik". Vanuit het "Ik Ben" doe je de dingen die moeten worden gedaan, zoals ze zich aandienen. Elke handeling is dan een en al spontaneïteit en volmaaktheid en jij, het "Ik Ben", bent daar tomeloos de Genieter van. Dan en daar begin je te leven en weet je dat alles zo bedoeld was.
Sandra: Wat is er dan misgelopen met me en met zovele andere mensen die in hetzelfde schuitje zitten?
Felicien: Dat is een nieuw verhaal dat ik in de les uit de doeken zal doen. Zorg dat je er bent. Je zult er ook je eerste oefeningetjes leren.
Sandra: Ik zal er zijn. Ik krijg er moed op.

klik