The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage

Uit licht van Sivanada : maart 2008   Vol. 495

BHASTRIKAPRAANAAYAAMA

Bhastrika betekent: blaasbalg. De oefening wordt praanaayaama genoemd, omdat het een ademoefening is. De ademoefening wordt Bhastrika genoemd omdat ze de energie aanwakkert, zoals een blaasbalg het vuur.

Techniek
Ga zitten met de benen gekruist, goed rechtop en ontspannen. Adem uitsluitend door de neus.
Adem tien, twintig keer krachtig pompend in en uit met de ribben. Adem na de laatste uitademing heel langzaam in door de neus tot de longen goed gevuld zijn. Houd de adem in terwijl je jaalandhara bandha en moela bandha uitvoert. Hef daarna het hoofd op en adem zo langzaam mogelijk uit eveneens door de neus. Herhaal dit driemaal.

Jaalandhara bandha
Jaalandhara bandha is de kinborst klem. Buig het hoofd en plaats de kin zo dicht mogelijk bij het kuiltje van de keel. Houd de rest van de wervelkolom goed gestrekt.

Moela bandha
Dit is het samentrekken en het naar boven trekken van de spieren van de anus. Moela bandha belet het wegvloeien van de energie door de anus. In het begin is men geneigd het gehele zitvlak aan te spannen. Maar dat is niet de bedoeling. De samentrekking moet beperkt blijven tot de anus. De moela bandha wordt gedurende de gehele oefening volgehouden.

Koembhaka
Het inhouden van de adem wordt koembhaka genoemd. Koembhaka betekent: pot. De longen worden gesloten als een pot.

Waarschuwing
Bhastrika is een heel krachtige oefening, waarmee niet mag worden overdreven.

Twee gemakkelijk variaties
Swami Satchidananda leerde ons twee gemakkelijke variaties.
Leer om te beginnen kapaalabhaati. Dit is een van de zes zuiveringsoefeningen in Hatha Yoga. Kapaalabhaati kan door iedereen gemakkelijk worden geleerd. Het is slechts een kwestie van wat geduldige en regelmatige oefening.

Techniek van kapaalabhaati
Trek de buik met kracht in en ontspan. Dit is één ademstoot. Doe elf dergelijke ademstoten. Drijf mettertijd de snelheid van de ademstoten op, maar nooit ten koste van de kracht van de ademstoot. Als je dat onder de knie hebt, doe er dan elf ademstoten bij. Ga zo week na week door tot 121 ademstoten (11x11). Dit is één ronde.

Doe twee dergelijke ronden.

Doe een derde ronde wisselend: de inademing gebeurt door beide neusgaten, de uitademing door één neusgat. Adem de eerste en de laatste maal uit door het rechterneusgat.

Het sluiten van de neusgaten
Om de neusgaten om beurten te sluiten gebruikt men de vingers van de rechterhand. Buig de wijsvinger en de middenvinger in de handpalm. Sluit het rechterneusgat met de duim en het linkerneusgat met de ringvinger en de pink. Dit is de Vishnoemoedraa.
Vishnoe betekent: aldoordringend. Het is tevens de naam van de Ultieme Werkelijkheid, die het oog is van je oog, het oor van je oor, de adem van je adem.
Moedraa betekent: zegel. Men verzegelt zijn bewustzijn of zijn energie in een bepaalde staat of in een bepaalde plaats.
Ook wij gebruiken in het dagelijks leven soms moedraas, maar ze zijn vaak beledigend en vulgair, zoals bijvoorbeeld tegen je hoofd tikken, de middenvinger opsteken enz. en cirkelvormig over de buik wrijven, om ook een positief gebaar te noemen, dat men gebruikt als men de kok een compliment wil maken.
Ook bandhas zijn moedraas. Ze verzegelen de energie in een bepaalde plaats van het lichaam. Men gaf ze de afzonderlijke naam bandha, omdat ze veelvuldig voorkomen in allerlei moedraas.

Waarom elf?
Elf heeft een symbolische betekenis. De wereld is een plaats van tegenstellingen of dvandvas (paren), om het Sanskrit woord te gebruiken: hitte en koude, eer en schande, goed en kwaad, arm en rijk, hoog en laag, ziek en gezond, lang en kort enz. Als men van elf de tegenstellingen aftrekt, blijft er één over. Dit is de Ultieme Werkelijkheid, die onveranderlijk aanwezig is achter alles wat verandert en vergaat.

Eerste gemakkelijke variatie
Doe een rondje kapaalabhaati, adem na de laatste ademstoot diep en langzaam in en houd de adem in, zoals in de klassieke bhastrika. Adem rustig uit. Herhaal dit enkele keren.

Tweede gemakkelijke variatie
Adem uit met een krachtige ademstoot, zoals in kapaalabhaati, maar adem ook in door de buik met kracht naar voren te stoten. Herhaal dit tien, twintig keer, adem daarna diep en langzaam in. Houd adem in en adem langzaam uit. Herhaal ook dit enkele keren.

Effect van kapaalabhaati
Kapaalabhaati houdt de longen in goede conditie. Je krijgt het er prettig warm van. Dit wijst erop dat het de bloedsomloop stimuleert. De hartwand wordt goed doorbloed. Wind in de maag wordt uitgedreven. Kapaalabhaati verbetert vooral de weerstand. Het is beter dan een inspuiting tegen de griep.
Doe dagelijks drie rondjes. Combineer dit met acht diepe Yoga-ademhalingen of vier rondjes wisselend ademen met het inhouden van de adem.

Effect van bhastrika
Bhastrikapraanaayaama geeft je energie. Het is een uitstekende opkikker.

Het woord praanaayaama
Het woord praanaayaama is een samenstelling van praana en aayaama. Praana is de levenskracht, die zich vooral manifesteert in de vorm van de ademhaling en die dus ook via de ademhaling het gemakkelijkste kan worden beïnvloed. Aayaama betekent: beheersing, stoppen.
Praanaayaama is de vierde trede van het achtvoudige Yogapad van Maharshi Patanjali. Praanaayaama wordt meest uitgebreid beschreven in Hatha Yoga, maar dit is in deze tijd niet meer te beoefenen. Mensen hebben er noch de tijd noch de nodige lichamelijke kracht voor en men mag ook niet de gestelde voorwaarden naast zich neerleggen. Men kan wel zijn voordeel doen met enkele eenvoudige oefeningen uit de hele reeks, die gemakkelijk te beoefenen zijn en die de gezondheid bevorderen en de meditatie verdiepen.