The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage
klik

Deel VIII

Shaambhavie Moedraa

In Ardha Matsyendraasana kun je Shaambhavie Moedraa beoefenen. Shaambhavie betekent: wat behoort tot Siva, de Voorspoedige. Kijk naar het punt tussen de wenkbrauwen. Dit kan met open ogen of met de ogen gesloten. Versmelt met de Stilte die niet wordt gemaakt en die behoort tot Siva.

Een Yogi zong:
"With the rising sun, with the rising sun all peace disappears,
therefore abide in the Lord of Sleep, OM Namah Shivaaya.

Met de opgaande zon, met de opgaande zon, verdwijnt alle vrede,
verblijf daarom in de Heer van de Slaap, OM Namah Shivaaya.
Beyond the mind, beyond the senses, beyond the intellect,
abide in the Lord of Sleep, OM Namah Shivaaya.

Voorbij de geest, voorbij de zinnen, voorbij het intellect,
verblijf in de Heer van de Slaap, OM Namah Shivaaya,"

Dit betekent niet dat je moet blijven slapen. Het betekent dat je niet mag vergeten dat je in wezen Vrede bent en dat je voor Vrede de vereenzelviging met dit vergankelijke lichaam en met deze rusteloze geest moet doorbreken.

Hier is iets om diep over na te denken: wat je meent te zijn kun je niet loslaten, omdat je denkt dat je het bent; wat je meent te zijn, kun je ook nooit worden, want het is een illusie, een onechtheid. Dit is geen theorie! Integendeel, het is de scherpzinnige diagnose die de wijzen van weleer stelden betreffende de mysterieuze kwaal waaraan we lijden, een kwaal waarvoor ze de veelzeggende naam "Maayaa" bedachten. Dit wordt vertaald als "illusie", maar het betekent letterlijk: niet-dat. Wat je ziet is immers niet de Werkelijkheid, maar een vertekening van de Werkelijkheid, omdat je denkt dat zien een activiteit is, terwijl het feit van zien (dat wil zeggen Bewustzijn) de Werkelijkheid zelf is. De uitweg uit Maayaa is Yoga.

De te overwinnen vijand is je eigen geest, maar de kracht van de geest, die je nu bindt, is ook het middel tot je verlossing uit onwetendheid. Door een proces van saadhanaa (systematische oefening) worden de zwakheden van de geest omgebogen. Swami Chidananda omschreef Yoga eens als "Judo met de geest". Ook de Judoka maakt gebruikt van de kracht van zijn tegenstander.

De zwakheden van de geest zijn: zijn onzuiverheid (mala), zijn middelpuntvliedende kracht of zijn naar buiten gericht zijn (bahirmoektva), zijn objectvorming (vishayakaara vritti: het feit dat hij altijd de naam en de vorm van een voorwerp moet aannemen), zijn rusteloosheid of zijn onvermogen om zich vast te bijten in één ding (nanatva: menigvuldigheid). Door Karma Yoga (doen zonder doenerschap), door een zindelijker wijze van denken, door introspectie enz. wordt de geest gezuiverd. Door systematische concentratie-meditatie wordt zijn rusteloosheid uitgeschakeld en wordt zijn middelpuntvliedende kracht opgeheven. In dit proces manifesteert zich een diepe zaligheid (aananda), omdat de grenzen verdwijnen. Die zaligheid wordt dan het voorwerp van meditatie, tot je ontdekt dat ze niet iets anders is, niet iets buiten jou. Neen, ze is je wezenlijke werkelijkheid zelf. De geest wordt dan een niet-geest. Wat volgt ligt voorbij woorden en gedachten.

Trikonaasana


Trikonaasana of Driehoekshouding

In Trikonaasana of Driehoekshouding wordt de wervelkolom zijwaarts gebogen. De algemene regel is dat in aasanas de adem vrij vloeit. Maar er zijn uitzonderingen, bij voorbeeld Trikonaasana. Trikonaasana is een van die aasanas die ik enkele keren herhaal op het ritme van de adem, zoals ik dat leerde van Swami Satchidananda. Sta flink rechtop in een grote spreidstand met de armen naast het lichaam. Hef inademend de armen op schouderhoogte. Keer het gezicht naar de linkerhand en keer de linkerhandpalm naar boven. Draai de tenen naar rechts en buig uitademend naar rechts. Plaats de rechterhand op de rechtervoet en strek de linkerarm tegen het hoofd in het verlengde van de romp. De hele linkerzijde wordt uitgerekt. Het gezicht blijft naar de linkerhand gekeerd. Houd de longen een ogenblik leeg. Kom dan inademend overeind met de armen op schouderhoogte en doe hetzelfde naar links. Herhaal dit enkele keren.
Je kunt ook in de houding blijven terwijl de adem vrij vloeit. Misschien vind je dit beter.

Trikonaasana kan ook worden gedaan met een torsie of schroef: rechterhand op linkervoet en omgekeerd. De armen zijn in elkaars verlengde gestrekt en het gezicht is geheven naar de opstaande hand. Ook dit kan worden gedaan op het ritme van de adem of terwijl je rustig doorademt.

Trikonaasana is een Aasana die het lichaam heel lenig maakt. Het is een uitstekende losmaakoefening. Het coördineren van adem en beweging werkt zeer opwekkend en geeft je heel wat energie. Blokkeringen in het energielichaam worden opgeheven door het ontspannen gerekt zijn van het lichaam. De spijsvertering verbetert. De ruggenmergszenuwen worden gemasseerd. Het lichaam krijgt een gevoel van lichtheid.

Terloops : nog iets belangrijks over de wervelkolom. De wervelkolom is voor het lichaam wat een pilaar is voor een kerk: ze schraagt de hele constructie. Over iemand zonder karakter zeggen we wel eens dat hij geen ruggengraat heeft. Dit betekent dat als je je wervelkolom traint dat je dan niet alleen je lichaam traint, maar ook je geest.

Paadahastaasana


Paadahastaasana

Paadahastaasana betekent letterlijk: Handen-aan-de-voetenhouding. Dit is de voorwaartse buiging staand. Paadahastaasana is de wonderbare Yogahouding waarmee ik in 1959 met Yoga begon. Mijn eerste stap op het pad van Yoga als het ware. Ik werd geplaagd door een chronische darmontsteking, een vervelende kwaal, die je zwak en futloos maakt. Ik deed Paadahastaasana toen ik thuis kwam van het werk, vóór het avondmaal, met hooggespannen verwachtingen. Ik voelde me warempel de hele avond veel fitter en helderder. Ik dacht: "Dit is inbeelding", maar mijn cursus gaf een verklaring: de wervels worden van elkaar getrokken en er is een verhoogde doorbloeding naar het ruggenmerg, waardoor Je ruggenmergszenuwen worden gevoed. Mijn chronische darmontsteking verdween binnen de drie maanden om nooit terug te keren. Er voltrok zich een ingrijpende lichamelijke en psychische verandering en ik kreeg groot ontzag voor de Yogaasanas of Yogahoudingen. Schriftelijk contact met Goeroedev Swami Sivananda, die dan nog leefde (hij stierf in 1963; zie ons boek "Onthoud. Vergeet, Portret van een Yogi"), openbaarde ons de Yogawetenschap, die belangrijker is dan welke wetenschap ook, omdat ze zich niet bezighoudt met iets anders, maar met dat wat je bent of, met andere woorden, met jezelf: met datgene wat je bent als je alles loslaat wat je meent te zijn in je eigen ogen en in de ogen van de wereld. Voor mij werd Swami Sivananda sedertdien Goeroe-nummer-één, hoofd van mijn gezin, lichtbaken, gids en toeverlaat.

Ardha Chandraasana


Dit is een eenvoudige, even doeltreffende als gemakkelijke aasana, die ik leerde van Swami Satchidananda in 1966. Ook deze aasana wordt gedaan op het ritme van de adem en wordt enkele keren herhaald. Het is een pracht van een rekoefening, die het effect van Paadahastaasana aanvult.

Sta rechtop met de voeten samen. Haak de duimen in elkaar voor het lichaam. Adem uit. Hef dan inademend de handen langs de buik, de borst en het gezicht boven het hoofd. Krom rugwaarts zodat het lichaam eruit ziet als een halve maan. Houd de adem een ogenblik in en rek het hele lichaam uit. Beëindig dan de houding terwijl je uitademt. Herhaal enkele keren.

Shiershaasana


Shiershaasana of Kopstand wordt vereenzelvigd met Yoga. De meeste mensen denken dat Yoga betekent op je hoofd leren staan. Maar niets is minder waar. Yoga betekent veeleer op je voeten leren staan. Op zijn kop kan iedereen leren staan, maar op zijn voeten leren staan is een heel wat moeilijker onderneming. Vele levens is voor de meeste mensen niet genoeg om het te leren. Toch is dat een belangrijke opgave. Deze wereld is daarvoor de beste leerschool. De New Yorkse kunstenaar Peter Max maakte zo'n twintig jaar geleden een poster met Swami Satchidananda, die hem ideeën gaf voor de begeleidende tekst. Een van die ideeën was: Yoga is niet op je hoofd leren staan, zoals vele mensen denken, maar op je eigen twee benen leren staan.

Shiershaasana is een veel verwaarloosde Aasana. Ikzelf beoefen hem elke dag verscheidene minuten. De techniek van Shiershaasana is belangrijk. Je moet de houding leren aannemen zonder dat het een noemenswaardige inspanning kost. Dit is in hoofdzaak een kwestie van techniek.