The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage
klik

Deel IV

Nek, schouders, buik, bekken
en de rest ontspannen


De Hurkzit is heel nuttig: het bekken ontspant er in en dit is heel belangrijk voor een goede doorstroming van de energie. De meeste mensen zijn verkrampt in hun bekken. Dit heeft heel kwalijke gevolgen. De wervelkolom is dan immers uit balans en er is een algemene verkramping, die vooral het ergste is in de nek en de schouders. Het is belangrijk dat je daar systematisch iets aan doet. Oetkataasana zal je een eind op weg helpen.

9. Sta rechtop met de voeten samen. Strek de armen voorwaarts. Buig nu langzaam de knieën zonder de hielen te heffen. Houd de knieën samen. Breng het zitvlak zo laag mogelijk. Ontspan zo goed mogelijk in de houding. Deze inspanning is goed voor knieën en benen.

10. Sta rechtop. Sluit de ogen. Stel je in gedachten een stoel met armleuningen voor. Ga op die denkbeeldige stoel zitten en leg je armen op de denkbeeldige armleuningen. Laat het lichaam erin het meest volmaakte gemak zoeken. Dit heet Stoelhouding, Sankataasana.

Deze eenvoudige hulpmiddelen helpen van Berghouding een succes te maken. Ze helpen verkramping van nek, schouders, buik, bekken en benen op te heffen. Adem in al die houdingen rustig door, tenzij het anders wordt voorgeschreven. Laat de longen vrij ademen. Leer eerst de houding aan te nemen. Probeer er dan zo goed mogelijk in te ontspannen. Hoe dieper je erin ontspant hoe groter het effect. Drijf mettertijd de tijd op.

Boomhouding

Een uiterst nuttige houding om de reeks van aasanas die dan volgt te beginnen is de Boomhouding of Vrikshaasana. Dit is een uitstekende evenwichtsoefening: je staat op één been. De voet van het andere been wordt op de dij boven de knie gelegd ofwel wordt de voetzool ervan tegen de binnenkant van het staande been geplaatst. Als je lenig genoeg bent, kun je de voet in de lies van het staande been leggen. De armen worden een beetje van het lichaam verwijderd gehouden, de handpalmen opwaarts gekeerd, de top van de wijsvinger tegen de binnenkant van de duim (Gnyaana Moedraa of Chin Moedraa). Vrikshaasana wordt beoefend aan beide zijden.

Dit is een belangrijke Aasana, omdat hij een beroep doet op al je mogelijkheden en op je vermogen tot eenpuntigheid. Een oud echtpaar zit samen aan tafel. Hij leest de krant. Zij is bezig met een naaiwerkje. Haar draad is op en ze vraagt haar man een nieuwe draad in het oog van de naald te steken. Zijn ogen zijn nog beter. Het is een rusteloze, zenuwachtige man, die zich nooit lang met iets kan bezighouden. Zijn geest springt van de hak op de tak. Maar nu, met dit kleine werkje, is hij volmaakt geconcentreerd, volmaakt hier-nu. Hetzelfde automatisme treedt op in de Boomhouding. Je kunt immers maar je evenwicht bewaren als je er met je gedachten bij bent. Zoals een schildpad haar poten, zo trek je op die manier je zintuigen van overal terug.

Gnyaana Moedraa of Chin Moedraa verzegelt je geest in de staat van Zelfbewustzijn of Gnyaana of Bewustzijn (Chit). De duim symboliseert God of Bewustzijn. De wijsvinger symboliseert het individu of het ik. De drie andere vingers symboliseren de hele schepping. Als de wijsvinger op de duim rust zijn de drie andere vingers in rust. Als de wijsvinger niet op de duim rust zijn de andere vingers volop in beweging. Dit betekent dat er evenwicht is als de mens gevestigd is in Godbewustzijn of als het "ik" versmolten is met Zelfbewustzijn. Als dat niet het geval is, heerst er rusteloosheid, kommer en kwel. De moedraa leert je nog iets anders. Strek je vingers. Probeer nu je wijsvinger op je duim te plaatsen zonder de duim te bewegen. Je slaagt er niet in: ook de duim moet bewegen. Dit symboliseert genade (kripaa).

De handen kunnen in Boomhouding ook in Namaskaara Moedraa worden gehouden: de handpalmen voor de borst tegen elkaar, de duimen in het kuiltje van de keel, de vingers wat naar voren, de armen tegen de ribben gedrukt. Namaskaara Moedraa is heel inspirerend en houdt, indien goed begrepen, de oplossing van alle problemen in.

Achterwaartse buigingen

Booghouding

Nu kun Je de achterwaartse buigingen beoefenen, waarvan de Cobrahouding (Bhoejangaasana), de Sprinkhaanhouding (Shalabhaasana) en de Booghouding (Dhanoeraasana) de bekendste zijn. De achterwaartse buigingen zijn immers de zuiverende aasanas: ze activeren op een intense wijze alle systemen die belast zijn met het reinigen van het organisme: je begint dieper te ademen (er wordt dus meer zuurstof opgenomen), je begint te zweten (afvalstoffen worden afgevoerd), je hart begint krachtiger te kloppen (er is dus een betere doorbloeding) en je nieren en bijnieren worden gestimuleerd (je bloed wordt beter gefilterd en je krijgt meer energie). Wind in de maag en de darmen wordt uitgedreven. Door het achterwaarts buigen in de Cobrahouding wordt de nierslagader dicht gedrukt. Dit veroorzaakt een opstuwing van bloed. Bij het neerkomen spoelt dit opgestapelde bloed de nieren schoon.


De Cobrahouding
De Cobrahouding houdt de nieren dan ook kerngezond. Achterwaartse buigingen geven je kracht. Als je ervaringsgericht oefent, kun je dat gemakkelijk zelf vaststellen. In het begin kan het achterwaarts buigen in Cobrahouding wat onprettig aanvoelen, maar zodra de energie vrij begint door te stromen, wordt de houding zeer comfortabel en aangenaam. Overdrijf niet in het begin, want je zet spieren aan het werk, die misschien in jaren niet meer hebben gewerkt. Je kunt spierpijn vermijden door de houding systematisch op te bouwen.

Mijn moeder was een nierlijdster. Op mijn vierentwintigste kreeg ik een nierontsteking. De dokter zei: "Het is te hopen dat je de nieren van je moeder niet hebt." Dit was geen prettig vooruitzicht. Ik had gelezen over het gunstige effect van de Cobrahouding op de werking van de nieren. Van grote schrik begon ik ze dan ook dagelijks te beoefenen. En ik kan je nu verzekeren dat ze inderdaad een weldaad is voor de nieren.

De Sprinkhaanhouding zet de borstinhoud onder druk en houdt het hart en de longen in goede conditie.


De Sprinkhaanhouding

De Booghouding stimuleert de bijnieren. Dit geeft je fut en punch. Ze combineert de voordelen van de Cobra houding en de Sprinkhaanhouding. Ze is voor vele mensen een beetje te moeilijk en ze kan worden vervangen door de Halve Booghouding, de Ardha Dhanoeraasana: lig op de linkerzijde, de linkerarm in het verlengde van het lichaam met de handpalm op de grond, grijp met de rechterhand de rechterenkel en krom de hele rechterzijde van de nek tot de hiel als een boog; daarna hetzelfde aan de andere zijde. Dit is gemakkelijk en doeltreffend.

De achterwaartse buigingen worden voorbereid door Jyeshtikaasana of de Beste Houding, Makaraasana of de Krokodilhouding, Naukaasana of de Boothouding en Sarpaasana of de Serpenthouding.

Je moet de oefeningen wel een kans geven. Erover lezen is niet genoeg. En ze af en toe eens doen ook niet. Er moet een vaste regelmaat zijn in de oefening. Vele mensen antwoorden me dan dat ze geen tijd hebben. Toch merken we dat iedereen er altijd druk mee bezig is de tijd te doden.

Tussen elke Houding in moet je een ogenblik diep ontspannen. Om te beletten dat je geest met je op de loop gaat, kun je je bewust zijn van je adem. Dit betekent niet dat je anders moet gaan ademen. Absoluut niet. Wees je gewoon bewust van het in- en uitstromen van de adem. Je zult vaststellen dat dit de adem vanzelf veel rustiger maakt. Om te ontspannen worden de benen gespreid op heupbreedte. Dat vergemakkelijkt de bloedsomloop.

Even stil staan
Het is wellicht een uitstekende idee op dit ogenblik even stil te staan bij de wijze om aasanas te beoefenen. Herinner je je nog de eerste vuistregel? Hij luidde: om de methode te begrijpen, moetje het doel kennen. Wat is het doel van aasana en in welke aasana monden uiteindelijk alle aasanas uit? Laten we even nadenken. Denk je op dit ogenblik aan je anus? Neen? Dan betekent dat dat je geen aambeien of een andere aandoening van dat gedeelte van het lichaam hebt. Denk je op dit ogenblik aan je grote teen? Neen? Dan heb je ook geen likdoorn. Enz. Tijdens een Yoga Retraite vroeg ik, toen dit ter sprake kwam en niemand reageerde op de vraag of iemand van de aanwezigen aan zijn anus of zijn grote teen dacht: "Denkt er op dit ogenblik iemand aan zijn knieën." Ze dachten er bijna allemaal aan, ze zaten immers al uren met de benen gekruist.

Met andere woorden, een gezond lichaam is een lichaam dat er niet is. Hetzelfde geldt voor de geest: een gezonde geest is een geest die er niet is. Zo een lichaam en zo een geest werken optimaal. De laatste van de Yogahoudingen, voor je gaat zitten voor praanaayaama (ademhalingsoefeningen) en meditatie, wordt zelfs Shavaasana, Lijkhouding genoemd. Als er echt sprake is van Lijkhouding zijn het lichaam en de geest op geen enkele wijze nog hinderlijk. Ze zijn volmaakt overgelaten aan henzelf en jij rust in jezelf. Maar de Yogi stopt hier niet. Hij gaat daarna zitten met de benen gekruist, rechtop en ontspannen, "vast en aangenaam", zegt de Yogaschrift, want het lichaam is op geen enkele manier nog een hinderlijke factor. Die "vastheid en aangenaamheid" kenmerken ook de andere Yogahoudingen. Je komt langzaam en je van elke beweging bewust in de Yogahouding die je wil beoefenen, je neemt eerst de tijd om er zo goed mogelijk in te ontspannen, waarna je de voorgeschreven tijd in de houding blijft, terwijl de adem vrij vloeit (algemene regel, maar er zijn enkele uitzonderingen) en je er hier-en-nu ervaringsgericht helemaal bij bent. Dit leer je alleen maar door oefening.

Bedenk daarbij dat de prestatie niet belangrijk is. Alleen het effect is belangrijk. Maar dat draagt zorg voor zichzelf! Leg je doenerschap af door je van alles bewust te zijn en zoek ook in moeilijke houdingen je meest volmaakte gemak. Ga niet in competitie met jezelf. Zet de prestatie uit je hoofd. Je hoort Yogabeoefenaars aan elkaar vragen: "Kun je al op je hoofd staan? Kun je al je hoofd op je knieën leggen? Kun je je benen al in een knoop leggen?" Dit zijn de verkeerde vragen: het zijn vragen naar prestaties. Goede vragen zijn de vragen naar het effect.

Laat je ook niet ontmoedigen. Het feit dat je geen resultaten ziet, betekent niet dat er geen resultaten zijn! Vaak moeten er heel wat onbewuste hinderpalen worden opgeruimd. Soms valt het zelfs voor dat je je minder fit en fris voelt. Ook dit is geen negatief verschijnsel. In de spieren en gewrichten en op andere plaatsen in het lichaam zijn immers allerlei toxines opgestapeld. Dit zijn giftige stoffen, die je binnen kreeg via je voedsel, via de lucht enz. of door een gebrek aan beweging. Als je Yogahoudingen en ademhalingsoefeningen begint te doen, worden deze toxines vrijgemaakt. Ze beginnen te circuleren in de bloedbaan en je moet je organisme de tijd geven om ze af te voeren. Het is om die reden dat je altijd langzaam en systematisch van wal moet steken, zonder te overdrijven. Als het om erg toxische stoffen gaat (drugs, nicotine, alcohol enz.) in grote doses, noemt men de onprettige ervaringen "ontwenningsverschijnselen". Je moet in dat geval veel in beweging blijven, veel water drinken en diep ademen en een beroep doen op je wilskracht. Binnen enkele dagen is het leed geleden.