The Divine Life Society
Afdeling Aalst
Homepage
klik

Deel II

Wat voorafging
De betekenis van het woord Yoga (vereniging) beschrijft ook het doel van Yoga: Zelfkennis. Dit betekent dat we vooral moeten leren ZIJN en dat we de vereenzelviging met het lichaam en de geest systematisch moeten doorbreken. In de Diamanthouding vervangen we het stresserende gevoel "Ik ben hier en de dingen zijn daar" door de zindelijker wijze van denken dat "alles vervat is in Mij".

Het stemmen van de instrumenten

Dan zingen we OM. Het vergt natuurlijk wel wat geduld om de mensen van bij ons te doen zingen zonder een dosis alcohol in hun bloed, Maar waar een wil is, is een weg. En als je als leraar achter je onderricht staat en als er bovendien geen volstrekte breuk is tussen wat je onderwijst en wat je doet, dan volgen de mensen je nogal vlug in OM. Ik herinner me dat Swami Satchidananda ons meer dan twintig jaar geleden zei: "Schaam je niet om OM te zingen. Als je je wil schamen, zijn er andere redenen genoeg." Of niet soms?

Zoals met alles is ook hier de manier waarop belangrijk. Eerst een diepe uitademing en een diepe inademing (beide door de neus vanzelfsprekend). Dan open je de mond en voel je hoe de O-klank moeiteloos opstijgt uit de basis van het lichaam. Je voelt de opstijgende trillingen. Deze trillingen eindigen in de keel. Dan sluit je de lippen en zoem je een M. De trillingen verspreiden zich nu doorheen het hoofd en ze eindigen in de top van de schedel, waar er een reactie ontstaat als een zachte, magnetische regen, die je helemaal omvat en ontspant. De O is long, de M is kort. Dit wordt driemaal herhaald (of een veelvoud van drie). OM wordt in het Sanskrit "Pranava" genoemd, omdat het de bron en de basis is van de levenskracht of Praana. OM is de naam van Ieshvara (de Ultieme Werkelijkheid of God), zegt de Yogaschrift ook (Yoga Soetra l 27). Als je over de Ultieme Werkelijkheid spreekt, houdt ze op de Ultieme Werkelijkheid te zijn. Zegt men immers niet dat God bepalen God loochenen is? Maar als je OM zingt, begin je voorbij de geest te gaan en kun je versmelten met de Ultieme Werkelijkheid.

Groet aan de Zon

Nadat de benen werden ontspannen, volgen enkele dynamische oefeningen, zoals Groet aan de Zon. Het is belangrijk dat je na een tijd te hebben gezeten niet onmiddellijk opstaat. Je moet eerst de benen goed ontspannen.

Ook met Groet aan de Zon of Soerya Namaskaar (oe: de oe in Soerya is lang) word je door de wijzen van weleer met je neus op de boodschap van Yoga gedrukt. Want wat is die Zon die je begroet? Ze is dat wat je in wezen bent. De zon aan de hemel is een symbool van je wezenlijke werkelijkheid. Dit vergankelijke lichaam en deze rusteloze geest, waarmee je je zo intens vereenzelvigt, zijn de aarde en de maan. Zoals de aarde en de maan bestaan bij de genade van de zon, zo bestaan ook het lichaam en de geest bij de genade van Bewustzijn en zoals de maan niet schittert met haar eigen licht, maar met het licht van de zon, zo schitteren ook zij niet met hun eigen licht, maar met het licht van Bewustzijn, dat er achter staat. Ik beweer altijd, telkens als het onderwerp ter sprake komt, dat de moderne psychiatrie en psychologie op het standpunt staan van de wetenschap voor Galileï. Geleerden dachten in die tijd dat de aarde plat was en in het middelpunt stond en dat de zon rond de aarde draaide, Galileï zei: "Neen, de zon is onbeweeglijk en de aarde draait rond de zon. Het wordt dag en het wordt nacht, omdat de aarde om haar as draait." Hij werd voor zijn theorie voor de inquisitie gedaagd. Ze hadden in die tijd drastische methodes. De beul werd erbij geroepen. Die daalde met je af in zijn kelders en toonde je zijn uitgebreid arsenaal foltertuigen en hij legde je uit hoe hij die maar al te graag zou gaan gebruiken als je voet bij stuk hield. Dan werd je opnieuw voor de rechters gebracht, die je vroegen of je bij je idee bleef. Galileï antwoordde natuurlijk dat hij dat niet deed. Hoe zou je zelf zijn? Zou jij op je standpunt blijven staan als ze je beloofden kokende pek over je schouders te gieten?

Maar bij het verlaten van de zaal zou hij hebben gemompeld: "En toch beweegt ze!" Ik was er niet bij, maar ik kan het me levendig voorstellen. Moderne geleerden beweren in verband met Bewustzijn en de geest dezelfde nonsens als de wetenschappers vóór Galileï over de zon en de aarde: zij geloven dat bewustzijn een product van de hersenen is, zoals de gal van de lever, om het met Swami Sivananda's woorden uit te drukken. Yogis daarentegen zeggen dat Bewustzijn eerst is en dat het lichaam en de geest slechts werken door de kracht die ze aan Bewustzijn ontlenen. Bewustzijn is niet iets wat je hebt, het is dat wat je bent. Er leven in de psychiatrie natuurlijk ook andere tendensen, want ook op dat gebied heeft Yoga een niet te onderschatten uitstraling. Of er evenwel veel andere benaderingen zijn dan intellectuele betwijfel ik toch, want om in dit onderwerp door te dringen is systematische meditatie een noodzakelijkheid of een sine qua non. De moderne psychologie plaatst de geest in het centrum en ze probeert daar iets mee te doen. Op die manier gaat ze evenwel voorbij aan de hoofdzaak en aan de belangrijkste oorzaak van psychische kwalen, de Zelfvervreemding. Bovendien zijn de hulpverleners vaak zelf dringend aan hulp toe. Ze doen me nogal eens denken aan de blinden die elkaar leiden en die samen in een sloot vallen op dat fantastische schilderij van Pieter Breugel.

Groet aan de Zon wordt twaalf keer herhaald. Dit is niet zo moeilijk als op het eerste gezicht lijkt. Begin met een drietal keren en drijf dat geleidelijk op. Twaalf slaat in dit geval natuurlijk op de twaalf manen.